Zoeken

Werkbladen

Bijgewerkt: feb 26

Persoonlijk ben ik niet zo'n voorstander van het gebruik van werkbladen in groep 1-2.

In deze blog leg ik je graag uit waarom.


Wat leren kleuters (niet) van werkbladen?


Mijn visie is dat kleuters vooral handelingsgericht bezig moeten zijn, zodat ze spelend wijzer kunnen worden. Jonge kinderen moeten alle zintuigen gebruiken en dingen zelf ervaren om te kunnen begrijpen. Kortom: jonge kinderen moeten vooral actief bezig zijn.


Hoewel kinderen vaak graag met werkbladen aan de gang gaan, omdat ze dit vaak relateren aan het 'schoolse' werk in werkboeken van hun grote broers of zussen en graag imiteren, zijn ze naar mijn mening totaal niet kindgericht.


Werkbladen zijn namelijk erg eenzijdig.

Ze verlangen slechts een antwoord of een invulling. Dat is het!

Het antwoord staat al vast en vaak is er ook maar één antwoord goed.

Werkbladen laten dus alleen maar zien of een kind dat antwoord wel of niet goed heeft en zeggen verder helemaal niets over het denkproces dat het kind doorlopen heeft.

Kortom: ze leren kinderen niets nieuws en toetsen alleen maar wat ze al weten.

Ze moedigen ook geen open vragen aan om de kennis en interesses te verbreden en ontnemen kleuters kansen om probleemoplossend te denken en zich creatief te uiten.

Wil je het denkvermogen en probleemoplossend denken stimuleren? Speel dan liever spelletjes, bied puzzels of smartgames aan, stel open opdrachten en geef open opdrachten en materialen waarbij de antwoorden per persoon kunnen wisselen en laat kinderen de oplossingen bij ontstane problemen onder woorden brengen.


Jonge kinderen moeten veel bewegen om zich goed te kunnen ontwikkelen en werkbladen onthouden kinderen daar juist van. Als kinderen bezig zijn met een werkblad, beweegt eigenlijk alleen hun hand. Daarmee oefenen ze dan weliswaar wel hun fijne motoriek, maar niet op een manier, die al passend is bij hun motorische ontwikkeling.

Het kleuterbrein moet namelijk eerst andere verbindingen maken, voordat ze de vaardigheden ontwikkelen om op een beperkt stukje papier te kunnen schrijven.

Voor jonge kinderen is het van belang dat zij beginnen met het oefenen van grof-motorische bewegingen. Bewegingen die vooral vanuit de schouders komen en niet vanuit de pols.

Laat jonge kinderen daarom veel tekenen op grote vellen papier, het liefst met twee handen tegelijk. Zo stimuleer je beide hersenhelften.

Werkbladen belemmeren kinderen de kans hun taalontwikkeling te bevorderen

Een werkblad is gemaakt voor één persoon, die zijn blik op een vel papier richt, zich afsluit van de rest van de wereld, de opdracht voltooit en daar niet bij hoeft te praten.

Werkbladen beletten daarmee ook het vormen van vriendschappen met anderen.


Jonge kinderen moeten veel ervaren om te kunnen begrijpen.

Het gebruik van alle zintuigen zorgt voor een beter en breder begrip. We zeggen wel vaak tegen kinderen: ‘Niet aankomen!’ Maar eigenlijk leren ze daar wel het meest van. Werkbladen verhinderen de zintuiglijke ervaringen, die nodig zijn ter stimulering van de hersenen. Als kinderen een werkblad maken, worden er dus weinig tot geen nieuwe verbindingen gemaakt in de hersenen.


Ik snap best dat een werkblad prettig kan zijn. Het is heerlijk afgebakend, rustig, makkelijk te controleren en je ziet direct resultaat! De tijd die een kind spendeert aan het maken van werkbladen, had hij/zij echter ook kunnen besteden aan spelen en daar kun je die resultaten, op een manier waarvan een kind toch echt het meeste leert, ook zien.

Actiebladen


Gebruik bestaande werkbladen vooral ter inspiratie en zorg ervoor dat je het sensomotorisch maakt. Er zijn ook werkbladen, de zogenaamde actiebladen, die meer geschikt zijn dan anderen.

Bij deze actiebladen

  • Ligt het antwoord niet vast en is er ruimte voor eigen inbreng

  • Wordt het spelend leren en handelen met de zintuigen uitgelokt

  • Wordt er niet op het platte vlak, maar met concrete materialen in de ruimte gewerkt

  • Moeten kinderen oplossingen bij problemen onder woorden brengen

  • Kunnen meerdere kinderen tegelijk meedoen en is er dus meer ruimte voor het voeren van gesprekken en het aangaan van sociale interacties.

En hoe zit dat dan met groep 3?


Vanaf groep 3 gaan kinderen voor het eerst in werkboeken werken en worden ze stap voor stap meegenomen in dit proces. Het is niet nodig om dit al van tevoren te oefenen.

De werkboeken van groep 3 vragen vaak ook om een andere aanpak dan de werkbladen in groep 2. Daarnaast zijn er steeds meer scholen die zoveel mogelijk zonder werkboeken op zoek zijn naar een manier om meer spelend te werken aan de doelen in groep 3.

Dit doen ze steeds vaker door middel van het inrichten van hoeken waar kinderen zelf een inbreng in hebben, en het bedenken van betekenisvolle opdrachten.


Om al deze redenen ben ik er voorstander van om de werkbladen zoveel mogelijk in te ruilen of te veranderen naar actiebladen of in ieder geval zo minimaal mogelijk in te zetten.

Besluit je toch gebruik te maken van werkbladen: Wanneer je werkbladen lamineert en de kinderen er met whiteboard stiften op laat werken, kunnen de bladen steeds worden schoongemaakt en opnieuw worden gebruikt.

Allerlei praktische suggesties voor actie-/werkbladen vind je terug in mijn blogs "Werkboekje" op de diverse themapagina's.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest


Wat is jouw visie op het gebruik van werkbladen bij kleuters?

Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën in een reactie op deze blog te delen!


73 keer bekeken0 reacties

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com