Zoeken
  • Juf Angelique

Muziek en sociaal emotionele ontwikkeling

Bijgewerkt op: 11 jul.

Muziek kan een krachtig middel zijn om de sociaal-emotionele ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren. Als je de sociaal-emotionele ontwikkeling met muziek combineert, dan wordt dat ineens veel leuker. Kinderen worden meer gemotiveerd en een gemotiveerde leerling leert meer én sneller. In deze blog lees je er meer over.


Muziek is leerzaam!


Muziek is leuk, maar muziek is daarnaast ook van groot belang voor ieder kind in de basisschool. Het is de sleutel tot de brede ontwikkeling van een kind: ontwikkeling van kennis, vaardigheden en inzichten.

Terwijl de kinderen plezier beleven aan muziek vindt er ook ontwikkeling plaats op motorisch, sociaal, emotioneel, cognitief, creatief en zintuiglijk gebied. Muziek is dus niet als zodanig waardevol, maar ook omdat het verbonden is met de andere vakgebieden.


Dit positieve effect heeft te maken met het moeten samenwerken van de beide hersenhelften bij het maken van muziek. In de linker hersenhelft wordt de spraak en intellect geregeld. De rechter hersenhelft regelt de gevoelstoestand.

Door het maken van muziek raken deze hersenhelften meer en sterker met elkaar verbonden dan bij kinderen die geen muziek maken, omdat de neuronen worden geactiveerd en hierdoor minder neuronen afsterven. Dit maakt de verbindingen beter en dat heeft weer invloed op het IQ van je kind. Muziek maakt dus slimmer!


Hier blijft het niet bij, want er zijn nog meer voordelen aan het maken van muziek.

 

Muziek en sociaal-emotionele ontwikkeling

Door muziek te maken, te zingen en te dansen train je eigenlijk vanzelf al de sociaal-emotionele vaardigheden van kleuters.


Emotionele vaardigheden

Muziek stimuleert de emotionele ontwikkeling van kinderen.

Kinderen komen in liedjes allerlei gevoelens tegen, waar ze hun eigen gevoel in kunnen herkennen. En ze kunnen die gevoelens door te zingen uiten.

Er wordt bij muziek niet gecommuniceerd in taal, maar in klanken en in klanken is iedereen gelijk. Dit vergroot het zelfvertrouwen.


Het is voor kinderen ook als vanzelfsprekend om met beweging te communiceren.

Kinderen die spontaan dansen, brengen beweging in hun emoties.

Zonder te praten verwerken en uiten ze veel indrukken.

Door dans drukken kinderen namelijk uit wat hen innerlijk beweegt.


Daarnaast zullen de presentatievaardigheden door middel van dans en beweging flink worden vergroot. Kinderen leren hun lichaam kennen, ontdekken de ruimte in hun lichaam en ervaren dat ze met hun presentatie mensen kunnen raken, beroeren of laten nadenken.


Tijdens het dansen raken kinderen elkaar ook op een andere manier aan, waardoor het hormoon oxytocine vrijkomt. Dit hormoon zorgt voor een verlaging van de bloeddruk, een lager hartritme en verlaging van het stresshormoon cortisol. Dansen zorgt daarmee voor een vermindering van stress. Ook als je zingt of muziek maakt, dan vergeet je even alles en maakt je lichaam het hormoon endorfine aan. En dat geeft je een geluksgevoel!


Sociale vaardigheden

De sociale ontwikkeling van de kinderen wordt door muziek ook bevorderd.

Het is immers zo, dat het zingen bij uitstek een gemeenschappelijke activiteit is.

Samen liedjes zingen en muziek maken zorgt voor saamhorigheid: een gevoel van deel uitmaken van een groep, erbij horen, samen iets voor elkaar krijgen en zorgt voor een positieve energie binnen de groep. Kinderen leren dat al die klanken die ze samen maken een mooie melodie vormen. Ze leren bij muziek maken dus ook om samen te werken.

Dat samenwerken is belangrijk, want zo leren ze dat ieder kind een eigen rol heeft binnen het geheel en dat iedereen nodig en waardevol is.


Al op jonge leeftijd zijn kinderen in staat om ook samen te dansen. Hier wordt een grote basis voor samenspel en flexibiliteit gelegd: de kinderen leren op elkaar te anticiperen, ze leren mee te bewegen en in te spelen op elkaar. Door samen te bewegen ga je op een andere manier met elkaar om. Ook binnen onze multiculturele samenleving zie je dat muziek en dans een krachtig middel zijn om kinderen met elkaar te verbinden. Dans vergroot de sociale participatie.


Samen dansen is ook naar elkaar leren kijken en de dans benoemen: wat heb je gezien, wat vond je mooi of opvallend en welke elementen van de opdracht heb je herkend?

Door het te benoemen worden kinderen gezien en gehoord en dit draagt weer bij aan respect, acceptatie en motivatie tijdens de lessen.


Laten we dus een goede gewoonte maken van muziekonderwijs binnen de basisschool en het de plek geven die het verdient!

 

De voordelen van vakoverstijgend werken


Een hobbel die leerkrachten vaak moeten nemen om aan muziek in de klas te beginnen is het volle rooster. Muziekonderwijs verdwijnt vaak naar de achtergrond, omdat de andere taken nog niet helemaal af zijn gekomen. Door vakoverstijgend te benaderen kun je deze problemen tackelen. Muziek is een ontwikkelingsgebied op zich, maar daarnaast ook een prachtig middel om meerdere ontwikkelingsgebieden te combineren in één activiteit.

Muzikale doelen zijn bij uitstek geschikt om te combineren met doelen van andere leergebieden, zoals gecijferdheid.

Je kunt de rekentaak bijvoorbeeld ook in de vorm van een liedje doen.


Vakoverstijgend werken kent nog veel meer voordelen dan tijdwinst.

Leren is niet alleen een rationeel proces, maar vooral ook een emotioneel proces.

Denk daarbij aan betrokkenheid of intrinsieke motivatie.

Muziek is een vak waar kinderen in het algemeen met heel veel plezier mee bezig zijn. Geletterdheid krijgt door het in muziek te beleven een veel meer fysiek doorleefde ervaring.

Daarnaast is geletterdheid voor veel kinderen niet het uitdagendste vak op school.

Door onderdelen of vaardigheden van het vak rekenen binnen muziek aan bod te laten komen of terug te laten komen, wordt de motivatie en het leereffect versterkt.

Leerinhoud die in een muzikale context wordt aangeboden blijft daarnaast ook beter hangen. Bovendien nodigt muziek uit tot regelmatig herhalen, waardoor de kennis inslijt.

Doordat er door vakoverstijgend met muziek bezig te zijn verschillende delen van de hersenen tegelijk worden aangesproken is de ontwikkeling op al deze gebieden ook effectiever.


Er zijn vele mogelijkheden om muziek als middel in te zetten in de lessen rondom geletterdheid. Als leerkracht hoef je niet over grote muzikale vaardigheden te beschikken, om met muzikale geletterdheid aan de slag te gaan.

Je moet wél beschikken over de durf, om met deze aanpak te gaan experimenteren, want omdat muziek moet klinken, zal het minder stil zijn in je klas! En je moet beschikken over de overtuiging, dat deze muzikale aanpak van geletterdheid tot resultaat zal leiden.

 

Activiteiten: Muziek en emotionele ontwikkeling (kring)


Zingen met emotie:

Je hebt nodig:

- Emotiekaartjes.

Laat de kinderen bij elke zin uit het aangeboden lied een andere emotie zien.

De kinderen zingen die regel vervolgens met de emotie die wordt getoond.

Je kunt hier een raadspel van maken. Jij of een kind zingt een bekend lied met een bepaalde emotie. De rest raadt welke emotie het is. Verzin samen met de kinderen ook eens andere manieren van zingen en maak er kaartjes van (bijvoorbeeld deftig, zo langzaam als een slak, zo snel als een haas enz.).


Tekenen op muziek:

Je hebt nodig:

- Een vel papier

- Tekenmaterialen

- Muziek

Laat de kinderen een muziekstuk horen en tijdens het muziekstuk iets tekenen wat daarbij past. Waar doet de muziek ze aan denken?

Probeer hier niet in te sturen en de verbeelding van de kinderen te stimuleren.

Alles mag! Bekijk de tekeningen en benoem de verschillen.


Er zijn natuurlijk nog veel meer mogelijkheden, om de sociaal-emotionele ontwikkeling en muziek met elkaar te combineren. Als je ermee aan de slag gaat, dan zal je die mogelijkheden vanzelf ook gaan tegenkomen.

 

Activiteiten: Muziek en sociale ontwikkeling (gymzaal)


De klittenband dans:

Je hebt nodig:

- Muziek

Laat de kinderen in tweetallen tegenover elkaar gaan staan met de handpalmen tegen elkaar aan. Laat ze zich voorstellen dat er klittenband tussen hun handen zit en vraag ze om te laten zien hoe ze dan samen kunnen dansen. Als dit goed gaat, dan zit er ineens klittenband aan twee andere lichaamsdelen zodat die weer contact houden tijdens het dansen. Vraag kinderen tot slot om met hun koppel te laten zien wat zij bedacht hebben. Zou het ook werken met twee verschillende lichaamsdelen? En kunnen ze dan in plaats van op hun plaats blijven ook door de zaal verplaatsen zonder het klittenband los te laten scheuren?

 

Op zoek naar meer?


Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest

Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën als reactie op deze blog te delen!









52 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven