Zoeken

Sensopathisch spel

Bijgewerkt: mrt 29

Sensopathisch spel is een spelvorm waarin het ervaren en de zintuigen centraal staan.

Veel kinderen voelen zich enorm aangetrokken tot sensopathisch spel.

Toch wordt het vaak te weinig aangeboden aan jonge kinderen.

Volwassenen zien dit spel vaak als kliederen en spel waar kinderen alleen maar vies van worden. Jammer, want sensopathisch spelen is niet alleen superleuk, maar ook heel ontspannend, nuttig en leerzaam. In deze blog vertel ik je er meer over.



Wat is sensopathisch spel?


Het was de pedagogische schrijfster Vermeer, die deze spelvorm in één van haar boeken beschreef en als eerste deze naam gaf. Sensopathisch is een samenvoeging van ‘senso’, het opdoen van zintuigelijke indrukken en ‘pathisch’, het ondergaan/beleven. Vermeer keek niet zozeer naar de invloed van spelen op de ontwikkeling van een kind, maar veeleer naar wat een kind precies doet als het speelt. Ze zette de wisselwerking tussen het kind en het spelmateriaal centraal.

Het doel van sensopathisch spel is het prikkelen van de zintuigen en uitdagen tot ontdekken. Bij sensopathisch spel kan het voelen centraal staan, maar ook het zien, horen, ruiken of proeven. Of meerdere zintuigen tegelijk!

Het in het hier en nu bezig zijn is bij sensopathisch spel het belangrijkste. Er is immers geen sprake van speciale gebeurtenissen en er is ook geen spelverloop, zoals bijvoorbeeld in rollenspel. Het gaat uitsluitend over voelen, smeren, kneden, gieten, ervaren, genieten en kliederen. Het leuke van sensopathisch spelen is dat je mag doen wat anders niet altijd kan en mag en dat maakt het spel nog aantrekkelijker. Als een kind het spelmateriaal niet kent, dan zal hij het open en onderzoekend benaderen. Dit noem je manipulerend spel.

Bij manipulerend spel staat het handelen centraal en gaat het minder om een bedoeling achter dat handelen. Door te handelen met materialen verkennen kinderen allerlei eigenschappen en door deze zelf te mogen ontdekken ligt de ervaring sneller vast.


Als een kind al weet wat hij met het materiaal kan doen dan zal hij al wat meer door zijn gedachten worden gestuurd en het spelmateriaal wat rationeler benaderen door ermee te spelen zoals het ‘hoort’. Een kind moet dus eerst ontdekken wat je allemaal met een materiaal kunt doen. Naarmate kinderen steeds meer materialen leren kennen en daardoor meer kennis van de wereld om hen heen krijgen, zullen zij steeds meer een eigen invulling aan het spel kunnen geven. Het spel zal daardoor steeds rationeler, groter en complexer worden. Het belang van sensopathisch spel zal hierdoor steeds verder afnemen. Toch zal het wel altijd een rol blijven spelen, ook al wordt deze kleiner naarmate een kind ouder wordt.


Ongevormde materialen leent zich daarnaast ook voor constructie- en eenvoudig rollenspel.

  • Constructief spel:

Na het manipulerende spel volgt het constructieve spel, waarbij de kinderen meer planmatig gaan spelen. Het kan zijn dat tijdens het spelen een idee ontstaat of dat ze vooraf al een plan maken. Tijdens het constructieve spel lopen de kinderen soms tegen problemen aan: een berg met zand blijft niet staan, een tunnel stort steeds in, het water mengt zich steeds met het zand waardoor het modder wordt, enzovoort.

Deze problemen vragen natuurlijk om een oplossing. Het is waardevol wanneer kinderen daar zelf over na kunnen denken, en daarbij toegang hebben tot voldoende materialen.

Bij constructief spel is er meestal (mits de kinderen over voldoende taalvaardigheden beschikken om dit mogelijk te maken) sprake van sociale interactie.

De kinderen verwoorden hun plan of het probleem en werken samen naar een product of oplossing.

  • Rollenspel

Bij sensopathisch spel wordt de associatie met rollenspel minder gauw gemaakt, maar ook dit spel kunnen de kinderen erg goed spelen met ongevormde materialen.

Het rollenspel met ongevormde materialen verschilt wel van het doe-alsof rollenspel.

De kinderen kruipen niet zelf in een rol door zich bijvoorbeeld te verkleden, maar vertalen het verhaal in een speelfiguur. Hierbij geven ze zelf betekenis aan de materialen die voorhanden zijn.

Sensopathisch spel is voor alle leeftijden!


De eerste 7 jaren van het leven van een kind zijn essentieel voor de latere ontwikkeling. Kinderen moeten in die jaren via de zintuigen ervaringen hebben opgedaan om deze om te kunnen zetten in kennis. Het stimuleren en ontdekken van de zintuigen is voor jonge kinderen dus cruciaal voor de ontwikkeling. Een baby leert veel van de wereld door te kijken, te horen, te ruiken en te voelen. Zij gebruiken nog alle zintuigen om te ontdekken.

Bij kinderen vanaf een jaar of vier heeft sensopathisch spel geen zintuiglijke ontwikkelingsfunctie meer. Toch heeft dit materiaal ook een enorme aantrekkingskracht op peuters en kleuters, omdat zij voornamelijk nog in de manipulatieve fase van spel zitten.

Sensopathische activiteiten worden ook regelmatig gebruikt voor gehandicapte kinderen in bijvoorbeeld een smoezelkamer. Onbewust doen wij volwassenen dit zelf ook nog wel: extra lang onder de douche staan en het water op je huid voelen bijvoorbeeld, of zand door je vingers laten glijden op het strand.

Waarom sensopathisch spel zo belangrijk is...


Sensopathisch spel heeft een enorme aantrekkingskracht op jonge kinderen.

Het lijkt vooral tijdverdrijf, maar stiekem leren kinderen hier heel erg veel van.


Kinderen kunnen met ongevormde materialen naar hartenlust manipuleren en er kan niets misgaan. Het is niets en het kan iets worden, maar dat hoeft niet. Er is geen vaststaand eindproduct. Als het niet lukt, mogen ze gewoon weer opnieuw beginnen.

Dit kan het zelfvertrouwen van kinderen vergroten.


Spelen met ongevormde materialen levert ook veel tactiele ervaringen op, waardoor de gevoeligheid van de handen en de handspieren worden versterkt. Bij sensopathisch spel oefenen kinderen de fijne motoriek en de oog-hand coördinatie. Kinderen ontwikkelen zo de spieren in hun handen en technieken, die nodig zijn bij het leren schrijven in groep 3.


Spelen met ongevormde materialen kalmeert en ontspant. Sensopathisch spel is een rustgevende activiteit die kinderen ook helpt om je gedachten te ordenen en emoties en gebeurtenissen te verwerken. Daarom wordt het ook veel gebruikt tijdens therapie.

Wanneer je materialen toevoegt waar geuren en kleuren in zitten, dan worden de zintuigen nog meer gestimuleerd. Zwarte tuinaarde bijvoorbeeld ruikt anders dan speelzand.

Water met zeepsop ruikt ook weer anders dan gewoon water.

zand voelt en ruikt weer anders dan droog zand.

Spelen met ongevormd materiaal stimuleert ook de concentratie. Meestal kunnen kinderen tijdens het spelen ongevormd materiaal de aandacht heel goed richten op hun spel en laten ze zich niet afleiden door de omgeving.


Kinderen leren niet alleen het materiaal en texturen kennen, wat je ermee kan doen, maar ze leren ook veel over zichzelf. Vind ik dit fijn? Wat vind ik niet fijn?

Het spelen met ongevormde materialen versterkt de individualisatie van het kind.

Het kind kan door te tasten verkennen waar hij zich bevindt, waar bijvoorbeeld het water of zand is, waar zijn lichaam stopt en waar het water of zand begint of stopt.

Hij kan in zijn spel met afstand en nabijheid oefenen en ontdekken dat zijn hand toch weer terugkomt als hij deze onder het water of zand stopt.

Ook het gevoel van ongevormde materialen op je lichaam en de effecten daarvan (zoals gerimpelde vingers na lang in het water gespeeld te hebben) zijn allemaal stukjes informatie die het kind over zijn lichaam ontvangt. Het ongevormde materiaal benadrukt dat je lichaam gevormd en stevig is. Zo leren ze dat ze een lichaam hebben dat van de rest van de wereld is afgegrensd en dat ze de wereld om zich heen kunnen beïnvloeden.

Al spelende doen kinderen middels ongevormde materialen, zelf allerlei ontdekkingen en ervaringen en kennis op. Als leerkracht heb je hier bijna geen rol in. Deze ervaringen zorgen ervoor dat de kinderen steeds moeilijkere spelvormen aankunnen. Na een periode van sensopathisch spel breiden kinderen hun opgedane kennis meestal uit naar fantasiespel.

Sensopathisch spel zorgt hiermee voor een natuurlijke progressie in de fases van hun ontwikkeling met materialen (van experimenteren naar meer doelgericht).


Doordat er weinig van kinderen wordt gevraagd, is er ook meer en sneller ruimte voor sociaal contact met andere kinderen en dat contact biedt ook weer ontwikkelingsmogelijkheden op taalgebied.


Sensopathisch spel maakt je bovendien alert. Wanneer we iets betasten hebben we daar een paar uur profijt van. Kijken en luisteren daarentegen zorg slechts voor een korte opleving van alertheid.


Je kunt ongevormde materialen tenslotte ook heel goed gebruiken bij allerlei schoolse activiteiten en zo het leren nog leuker maken.

Laat kinderen bijvoorbeeld de cijfers, vormen of letters eens kleien.

Materialen


Het fijne is dat je het niet gelijk heel groot hoeft aan te pakken of dat het heel duur hoeft te zijn. Het ongevormde materiaal waar je bij sensopathisch spel mee speelt heb je namelijk vaak al voorhanden. Elk soort materiaal geeft weer een andere ervaring. Het ene stroomt tussen je vingers, het andere plakt eraan, met het ene materiaal kan je makkelijk bouwen, met het andere lukt dit niet. Spelenderwijs krijgt het kind besef van natte en droge materialen, grove en fijne structuren. Heb je niet genoeg vulling voorhanden? Schakel dan de hulp van ouders in. Denk hierbij aan:

  • Afvalhout

  • Bladeren

  • Boomschijven

  • Boomschors

  • Boomstammen

  • Bouten en moeren

  • Brooddeeg

  • Deeg

  • Dennenappels

  • Draad

  • Gedroogde lavendel

  • Gekleurde bonen (hier lees je hoe je die maakt)

  • Gekleurde pasta (hier lees je hoe je die maakt).

  • Gekleurde rijst (hier lees je hoe je die maakt).

  • Gekleurd water (kleur het water bijv. met kleurstof of leg er een stukje crêpepapier in).

  • Gelatine

  • Gelballetjes

  • Gips

  • Glasstenen

  • Glitters

  • Granen

  • Grasmatten

  • Grind

  • Haargel

  • Hooi

  • Hydrokorrels

  • Klei

  • Knikkers

  • Knopen

  • Kralen

  • Krijt

  • Lapjes

  • LEGO/DUPLO blokjes

  • Loose parts

  • Magisch zand

  • Magneten

  • Mais

  • Maizena (gemengd met water)

  • Meel met babyolie

  • Modder

  • Mos

  • Nootjes

  • Papier mache

  • Papiersnippers (verstop er kleine voorwerpen in)

  • Pasta

  • Pepernoten

  • Peulvruchten

  • Piepschuim(-bollen)

  • Playmais

  • Poedersuiker

  • Pompons

  • Potgrond

  • Puzzelstukjes

  • Pijpenragers

  • Raffia

  • Rietjes

  • Rijst

  • Schelpen

  • Scheerschuim

  • Slijm/jellypudding

  • Sneeuw

  • Spliterwten

  • Stenen/keien

  • Stro

  • Suiker

  • Takken

  • Tempex

  • Veren

  • Verf

  • Vers gras (pas op met allergieën)

  • Vogelzaad

  • Water

  • Wattenbollen

  • IJs(-blokjes)

  • Zaagsel

  • Zand

  • Zeepsop (gemengd met kleurstof)

  • Zout


Let er wel op dat kinderen materialen soms nog in hun mond stoppen. Zorg daarom voor veilige onscherpe en niet giftige materialen. En vergeet niet dat sommige kinderen voor bepaalde dingen misschien een allergie hebben. Denk ook aan een goede hygiëne. Controleer eetbaar of bederfelijk materiaal iedere dag. Voorkom dat de sensopathische speelplek een bron van bacteriën wordt.


Droge ongevormde materialen biedt je het beste aan in de zandtafel, kartonnen dozen of bakken. Kleine droge ongevormde materialen kun je ook op een dienblad aanbieden.

Natte ongevormde materialen kun je bijvoorbeeld aanbieden in je watertafel, plastic bakken of opblaasbare zwembadjes.

Wanneer je met afzonderlijke bakken en natte materialen werkt dan is het handig er een onderlegger onder te leggen. Zo begrens je de speelruimte duidelijk en blijft de ondergrond schoon. Gebruik bijvoorbeeld een plastic placemat of een stukje oud douchegordijn.


Speel, wanneer je nieuwe materialen aanbiedt altijd eerst even mee. Zo kun je laten zien wat ze allemaal met het materiaal kunnen doen en krijgen zij een goed voorbeeld. Als je teveel knoeit onderbreek je je spel even om op te ruimen. Hierdoor leren kinderen wat ze kunnen doen als het misgaat.


Je kunt het vulmateriaal hergebruiken door het te bewaren in zogenaamde zip Lock zakjes (die aan de bovenkant af te sluiten zijn).

Aanvullende materialen


Naarmate een kind ouder wordt en het materiaal goed kent verslapt de aandacht voor het spelen met water en zand. Het is dan goed om nieuwe spelimpulsen te geven en de zand-/watertafel aan te vullen met materialen, die gelegenheid bieden tot zowel manipulatief, constructief en rollenspel. Doe dit echter wel gedoseerd, zodat kinderen de vulling van de zandtafel goed kunnen voelen, verkennen en eigen kunnen maken.

Denk hierbij aan materialen zoals:

  • Afvalhout

  • Bad figuren

  • Bakjes

  • Bekers

  • Bomen (maak deze bijv. van een echte tak in een hompje klei)

  • Boten

  • Botjes (van klei, zoutdeeg of uitgekookte en gelakte kippenbotjes)

  • Buizen

  • Doppen

  • Druppelaars

  • Eieren

  • Emmers

  • Flesjes

  • Flesjes met een spuitdop

  • Fossielen

  • Garde

  • Gelamineerde kleuren-, vormen-, getal-, letter- en/of woordkaarten

  • Gereedschap

  • Gieter

  • Grot

  • Grijpers

  • Handmixer

  • Hengels met magneten

  • Huizen

  • Kannen

  • Kosteloos materiaal

  • Kunststof planten en bloemen

  • Kwastje

  • Lepels

  • Loep

  • Maatbekers

  • Maatschepjes

  • Meetlint

  • Mozaïek stenen

  • Paletmesje

  • Papiersnippers (verstop er kleine voorwerpen)

  • Pannen

  • Pasta

  • Pepernoten

  • Pincetten

  • Pipetten

  • Plastic (het liefst met ijzerdraad verstevigde randen) om waterlopen te maken

  • Plastic bloemen

  • Plastic dieren

  • Plastic poppetjes

  • Prikkers met etiketten

  • Schatkaart/zoekkaart

  • Schelpen

  • Schepjes

  • Schepnetje

  • Schrapers

  • Sponzen

  • Stenen

  • Stoepkrijt, een rasp en een zeef om gekleurde poeder te maken.

  • Taartvormpjes

  • Takjes

  • Teldopjes

  • Theezeefje

  • Trechters

  • Truweel

  • (Stukjes) tuinslang

  • Vergiet

  • Verkleedspullen: bril

  • Voertuigen

  • Voorwerpen met magneten

  • Voorwerpen die blijven drijven

  • Vulkaan

  • Watermolens

  • Waterpistool

  • Waterpomp

  • Wattenbollen

  • Weegschaal

  • Zakjes

  • Zandvormpjes

  • Zeven

De basis


Scholen kopen voor het sensopathische spel vaak kant- en klare zand-/watertafels: tafels met een grote bak voor water, zand.

In de Verenigde Staten worden ze vaak 'Sensory tables' (zintuigentafels) genoemd.


Kant en klare zand-/watertafels zijn erg duur.

Als goedkoper alternatief kan ook worden gedacht aan:

  • Een teiltje

  • Een dienblad

  • Een plastic bak

  • Een plastic kom

  • Een zwembadje

  • Een bedbox (een lage plastic bak met een groot oppervlak, die je onder het bed kan schuiven).

Enzovoorts...

Wanneer je deze op de tafel zet, kun je met klittenband of een antislipmat het verschuiven ervan voorkomen.

Ook kun je in een oude kast een uitsparing zagen en de bak daar inpassen.

Spel begeleiden


Om zoveel mogelijk uit het sensopathische spel te halen, is een goede begeleiding van de leerkracht noodzakelijk.


Het aanbieden van ongevormde materialen is de eerste stap in spelbegeleiding.

Hiermee creëer je de voorwaarden die nodig zijn voor ontwikkeling.

Zorg voor materialen waarmee de kinderen kunnen experimenteren, construeren en rollenspel kunnen spelen. Te veel of te weinig aanvullend materiaal in verhouding tot het ongevormde materiaal beperkt de experimenteerkansen.


Bedenk bij elk thema welke ongevormde materialen je zou kunnen inzetten. Probeer daarbij zoveel mogelijk zintuigen te prikkelen, denk aan de geur, hoe het voelt, hoe het eruit ziet.


Ongevormde materialen hebben vaak een grote aantrekkingskracht op kinderen, dus de kans is groot dat ze er onmiddellijk mee aan de slag zullen gaan. Als dat niet het geval is, dan kun je het materiaal laten benomen en bespreken wat je er allemaal mee zou kunnen doen. Breng de kinderen eventueel op ideeën door ze voor te doen.


Als de kinderen met het spel beginnen, zie je vaak al snel of ze hulp nodig hebben.

Meestal gaan ze lekker aan de slag, maar soms moet je ze nog wat stimuleren door hen bemoedigend toe te spreken of nog wat hulpmiddelen te geven.

Meestal kun je het spel al snel verlaten.


Probeer de kinderen tijdens het spelen sowieso zo min mogelijk te onderbreken.

Vraag niet wat ze doen, maar observeer liever. Let op hoe de kinderen verwoorden wat ze aan het spelen zijn en help daar eventueel bij. Wanneer de kinderen tegen een probleem aanlopen, lever dan niet zelf de oplossing, maar vraag hoe ze het kunnen oplossen en wat ze daarvoor nodig hebben. Noteer belangrijke observaties, zodat ze een vervolg kunnen krijgen.


Hoewel het vrij sensopathische spel geen goed of fout kent, kun je toch het gevoel hebben dat een kind op een andere manier meer uit het spel zou kunnen halen. In die gevallen kun je een kind helpen door het spel te begeleiden. Je kan ook inzetten op spelbegeleiding om het spel op een hoger, complexer niveau te brengen en zo de ontwikkeling van de kleuters te bevorderen. Begeleiding van spel start door als het ware in te stappen in het spel van de kleuters. Dit kan op verschillende manieren:

  • Door alleen even mee te kijken en ze bemoedigend toe te spreken, het spel te spiegelen en er woorden aan te geven of door iets te vragen, zoals: “Kan jij alle kleine steentjes uit het zand zeven?”. Neem het spel echter niet over. Sluit aan op het spel van de kinderen en stimuleer ze tot manipuleren en experimenteren.

  • Door zelf in de rustige nabijheid van een kleuter mee te doen, het spelgedrag visueel te spiegelen en van daaruit in interactie te gaan met de kleuter. Dit bevordert een goede leerkracht-kind relatie.

  • Wanneer je veel herhalend spel ziet en de handelingen dus zeer beperkt blijven, dan mist het kind een open, rationele en verwachtingsvolle benaderingswijze en speelt hij gedachteloos en nutteloos spel zonder betekenis. Dit kun je ombuigen door een betekenis, bijvoorbeeld in de vorm van een opdracht aan het spel toe te voegen, waardoor de doelloze handelingen wel zin krijgen.

Voor welke manier van begeleiding je ook kiest: Laat het initiatief altijd zoveel als mogelijk aan de kleuter.


Als de speeltijd er bijna op zit, deel je dit even mede, zodat de kinderen hun spel niet abrupt hoeven af te breken.


Tot slot is het goed om samen terug te blikken op het spel.

Wanneer je tijdens het spelen observeert en foto’s maakt van wat je ziet, kun je in de kring gericht evalueren. De kinderen kunnen, al dan niet aan de hand van een foto, vertellen wat ze gedaan hebben, waar ze tegenaan liepen en hoe ze problemen opgelost hebben.

Sensopathisch spel levert vaak geen eindproduct op. Door af en toe een foto van het spel te maken is er meteen een blijvend beeld voor de kinderen.

Regels en afspraken


Er zijn slechts enkele regels nodig om ervoor te zorgen dat de kinderen optimaal kunnen spelen. Je kunt bijvoorbeeld vooraf afspraken maken over:

  • Het aantal kinderen dat tegelijk in de hoek kan spelen. Teveel kinderen beperkt de experimenteerkansen.

  • Het aantrekken van een schort (bij natte materialen)

  • Hoe de hoek achtergelaten moet worden als de kinderen klaar zijn. Vertel de kinderen dat het niet erg is als ze een beetje knoeien, dat mag zelfs, maar dat veel geknoei niet leuk is. Maak duidelijk waarom: dat hoe meer zij knoeien, des te minder materiaal erover blijft om mee te spelen. Maak ze van tevoren ook duidelijk dat je ze, als ze wel teveel knoeien, even laat stoppen met spelen. Zorg ervoor dat er een handveger en blik en poetsdoeken klaar liggen. Als kinderen dan toch teveel knoeien kun je ze het zelf laten opruimen.

Sensorische informatieproblemen


Normaal heeft een kind plezier aan het spelen. Sommige kleuters kiezen echter niet spontaan voor sensopathisch spel, komen amper tot experimenteren of beleven er weinig plezier aan. Dit kan diverse oorzaken hebben.

  • Misschien heeft het kind weinig sensopathische ervaring mogen opdoen en vindt hij het spannend.

  • Misschien vindt hij het vies.

  • Misschien vindt hij het materiaal gewoon niet leuk

  • Misschien kent hij het materiaal nog onvoldoende

Forceer deze kleuters niet, maar maak ze liever geleidelijk aan vertrouwd met de materialen en het gevoel dat erbij hoort. Speel in dat geval bijvoorbeeld eens mee of doe voor wat allemaal kan. Beide nodigen het kind uit om het zelf ook eens te proberen. Geef complimentjes als het kind de verkenning aangaat; op die manier blijft hij gestimuleerd.

Wijs een kind die het vies vindt erop dat het niet erg is dat de handen even vol zand (of modder) zitten, en dat je achteraf ze makkelijk kan schoonmaken.


Misschien heeft het kind echter sensorische of psychologische problemen.

Bij sensopathisch spel worden de zintuigen gestimuleerd. Het materiaal wordt beleefd, aangeraakt, bekeken, beluisterd, geroken of geproefd.

Niet alle kinderen hebben echter het vermogen om informatie die via de zintuigen binnenkomt op de juiste manier te selecteren en interpreteren en daarop te reageren. Kinderen die onder- of overgevoelig zijn voor zintuiglijke prikkels kunnen hierdoor niet of juist heel overdreven op zintuiglijke prikkels reageren. Het gaat hierbij niet alleen om externe prikkels die via de ogen, oren, neus, mond en huid worden waargenomen, maar ook over interne prikkels, zoals je lijf en evenwicht voelen, honger of pijn hebben en de temperatuur aanvoelen. Het is mogelijk dat kinderen die wat onhandig lijken, zich vaak stoten of dingen laten vallen, zintuiglijke prikkels niet goed verwerken. Deze sensorische informatieproblemen ontstaan in de hersenen. Het kind kan hier niets aan doen. Als een kind een sensopathische activiteit niet prettig vindt, dan mag het niet verplicht worden om toch deel te nemen. Wanneer je vanuit je observaties tijdens het sensopathische spel sensorische informatieproblemen vermoedt kun je het beste een sensorische therapeute inschakelen.


Ongevormde materialen vragen niet veel van de kinderen, maar bieden hierdoor ook minder structuur. Sommige kinderen verliezen dan de controle over zichzelf en de werkelijkheid. Een kind kan dan teveel opgaan in iets, onrustig of angstig worden.

Kinderen met psychische problemen of ADHD blijken zichzelf bijvoorbeeld gemakkelijker in het sensopathische spel te verliezen. Wanneer een kind het spel van anderen verstoort, bijvoorbeeld door te duwen of te trekken of met spullen te gooien, is er ook sprake van een spelprobleem. In deze gevallen kun je denken aan speltherapie.


Onder het tabblad "Spelen en werken/Sensopathisch spel" op deze website vind je meer achtergrondinformatie over sensopathisch spel.

Daarnaast vind je allerlei suggesties voor sensopathisch spel in mijn blogs "De zand-/ watertafel" op de diverse themapagina's.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest

Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën als reactie op deze blog te delen!

21 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com