Zoeken

De huishoek: Spelscripts

Bijgewerkt: nov 9

Kinderen leren door te spelen, maar het is verkeerd te denken dat ze daar helemaal geen hulp bij nodig hebben. Je kunt kinderen die dat nodig hebben hier extern bij sturen door een aantal tools aan te reiken die hen helpen om tot spelscenario’s te komen met duidelijke rollen en regels. In deze blog lees je hoe je kinderen uitnodigt tot echt spel.


Rollenspel is een krachtig middel om zelfsturing te oefenen.

Vanuit neuro pedagogisch onderzoek wordt rollenspel gezien als een krachtig middel om de neuropsychologische functies te oefenen die aan de basis liggen van zelfsturing.

Het leert kinderen bijvoorbeeld om impulsen te beheersen, hun aandacht te richten en hun plannen flexibel bij te sturen. Het gaat dan echter niet om vrijblijvend spel, maar om rollenspel waarbij kleuters niet rommelen, maar een rol kiezen en daarin blijven, een scenario bedenken en niet ingaan op verleidingen buiten dat scenario en een reeks vooropgestelde spelregels volgen, die misschien niet helemaal overeen komen met hun eigen ideeën en wensen en vragen om flexibel aanpassen aan de inbreng van anderen en aan de omgeving. Zelfsturing ontwikkelt zich niet vanzelf. Het wordt voorafgegaan door externe sturing en oefening. Deze externe sturing kan door de leerkracht gebeuren, maar tijdens hun spel worden kinderen ook vaak gestuurd door andere kleuters.

Van vrijblijvend spel naar voorbereid spel

Je kunt de zelfsturing oefenen door, eerst nog onder begeleiding van de leerkracht, maar nadien zelfstandig, onderlinge afspraken maken over een spelscript. Zo krijgen de leerlingen inspiratie en hebben ze een geheugensteuntje tijdens het spel.


Een spelscript begint meestal in de kring. Je verkent eerst het thema met de kinderen.

Laat leerlingen zoveel mogelijk actief meedenken over het script, de materialen en inrichting. Vanuit hier ontstaan vaak al spelideeën. Een spelscript kan ook tijdens het spel zelf ontstaan. Ga hiervoor met een klein groepje naar de huishoek.

Samen maak je vervolgens afspraken over:


1. WIE ga je zijn?


Verken met kinderen de inhoud en mogelijkheden van een rol. Welke taken heeft bijvoorbeeld een dokter? Welke spullen heeft hij daarvoor nodig? De kennis over een rol vergroot je ook met boeken, excursies en het uitnodigen van gastsprekers.

Laat leerlingen na het spelen ook reflecteren op hun rol.


2. WAAR ga je spelen?

Spreek af waar het verhaal zich gaat afspelen, bijvoorbeeld in een ziekenhuis.


3. WAT gaat er gebeuren?

Stel met de kinderen een verhaal samen. Waar beginnen we mee en hoe eindigt het spel? Ook een prentenboek of versje is een goed aanknopingspunt voor een script.

Verder wordt van tevoren besproken welke materialen daarvoor nodig zijn.


Kinderen hebben voorbeelden nodig dus voorspelen van het script in de groep zorgt voor een enorme stimulans.


Het werken met een spelscript heeft verschillende voordelen bij het stimuleren van rollenspel.

  • Kinderen doen nieuwe spelideeën op

  • Kinderen oefenen sociale vaardigheden

  • Kinderen leren een logische verhaalvolgorde vast te houden

  • Kinderen komen tot zelfsturing

  • Kinderen leren omgaan met tekens en symbolen

  • Kinderen komen in aanraking met verschillende leesstrategieën (eerst, toen, daarna)oefenen spelenderwijs met lezen, schrijven en rekenen.

  • Kinderen verrijken hun taalontwikkeling. Een spelscript biedt taalzwakke leerlingen houvasten geeft ook veel mogelijkheden voor het toevoegen van woorden aan spel.

Visuele ondersteuning

Zorg wel voor visuele ondersteuning, bijvoorbeeld door het spelscenario uit te laten tekenen of foto's op te hangen en deze te ondersteunen met een zin of enkele platen uit een boek op te hangen in de huishoek. Houd het simpel. Het gaat om het principe van structuur brengen in het spel op een visuele manier. Dat kan dus ook al met simpele tekeningetjes.

Ook kun je pictogrammen met verschillende rollen aanbieden en de kinderen hieruit een keuze te laten maken. Deze rollenkaarten kun je plastificeren en aan een ketting in de huishoek hangen. Zo weten de kinderen beter welke rollen ze zouden kunnen spelen.

Het biedt hen bovendien ook een geheugensteuntje om in hun rol te blijven.

Je kunt hierbij ook dezelfde Wie-wat-waar kaarten gebruiken als bij de boeken die je voorleest.


Bij de diverse thema's op deze website vind je meerdere rollenkaarten.

Daarnaast vind je er ook waar (speelt het verhaal zich af) en wat (gebeurt er)-kaarten.


Tip: Mix de Wie-wat-waar kaarten los van de thema's ook eens lekker door elkaar, zodat er wellicht aparte combinaties ontstaan en kinderen hun fantasie kunnen aanspreken.



Een voorwaarde om te kunnen komen tot rijk spel in de huis/themahoek is zorgen voor voldoende speeltijd (minstens 50-60 aaneengesloten minuten).

Als er te weinig tijd is, dan zijn kinderen vooral bezig om materiaal te pakken en weer op te ruimen, wat ook erg frustrerend kan zijn.


Wat doe jij om rijk rollenspel te stimuleren? Laat het me weten!

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com