Zoeken

Ontwerpend leren

Bijgewerkt: mrt 16

Bij ontwerpend leren mogen kinderen verzinnen, maken, proberen en ontdekken en is er veel ruimte voor eigen inbreng. Ontwerpend leren maakt van kinderen creatieve denkers en probleemoplossers, die buiten de gebaande paden en alle kanten op kunnen en durven denken. Het eindresultaat is van tevoren onbekend. In deze blog vertel ik je er meer over.



Buiten de gebaande paden...


Kinderen zijn van nature creatieve probleemoplossers, die vaak staan te springen om iemand te helpen en problemen op te lossen. Uit onderzoek is echter gebleken dat onze creativiteit afneemt naarmate we ouder worden. Het is dus erg belangrijk om dit van jongs af aan te stimuleren en te ontwikkelen.

Bij ontwerpend leren is het eindresultaat nog onbekend en is er veel ruimte voor eigen inbreng. Kinderen moeten zich bij ontwerpend leren inleven om het probleem te verkennen en te formuleren, buiten de gebaande paden en alle kanten op denken, ideeën verzinnen en selecteren, hun richting bepalen en daarbij het proces gebruiken, concepten durven uitproberen uitwerken en presenteren/delen.

Prentenboeken


Prentenboeken bieden vaak geweldige inspiratie om te gaan ontwerpen met kleuters. Ga in een prentenboek op zoek naar iemand die een probleem of een wens heeft. Speel daarbij in op de nieuwsgierigheid van de kinderen en laat ze zich inleven in het personage. Hoe zou het personage zich voelen? Hoe zouden we het personage kunnen helpen om zijn probleem op te lossen of zijn wens te vervullen?

Een ontwerphoek


Richt ook eens een ontwerphoek in.

Denk hierbij aan speelfiguren en allerlei knutselmaterialen, zoals: karton, lege verpakkingen, papieren bekers, rietjes, stof, ijslollystokjes enz. Bied daarnaast schilders tape aan in plaats van plakband en lijm. Schilders tape is ideaal als je ontwerpt, omdat je het kunt scheuren en erop kan schrijven. Volg daarna het volgende stappenplan.

  1. Een probleem introduceren: Bied bijvoorbeeld een prentenboek aan, waarin het personage een probleem of wens heeft.

  2. De ontwerpvraag benoemen: Ontwerpvragen beginnen met Hoe kun je …? Het zijn concrete, korte, open vragen die de kern raken van een ontwerpprobleem. Goede ontwerpvragen zorgen ervoor dat je direct aan oplossingen denkt en ideeën krijgt. Een ontwerpvraag is dus het startpunt voor het verzinnen van ideeën. Maak dit ontwerpprobleem ook eens visueel en hang het op in de ontwerphoek.

  3. Inleven: Kijk samen naar visueel materiaal en stel allerlei leervragen, die de kinderen aanzetten tot inleven. Laat de kinderen het probleem ook eens naspelen met speelgoedfiguren.

  4. Ontwerpen: Al spelende komen ze op allerlei ideeën. Laat ze deze oplossingen naspelen, verwerken op papier of laat ze meteen iets gaan maken van knutselmaterialen.

  5. De ideeënstroom op gang houden: Sommige leerlingen blijven heel lang bij één idee hangen en kunnen tussendoor wel wat extra inspiratie gebruiken. Stel dan vragen, die tot nieuwe ideeën kunnen leiden, door ze bijvoorbeeld in de huid te laten kruipen van iemand anders: Wat zou een aap doen om het probleem op te lossen? Hoe zou een superheld het probleem oplossen?

  6. Presenteren: Maak bijvoorbeeld foto's van de ontwerpen en hang ze op of laat de kinderen hun ontwerp presenteren.

Regels bij het ontwerpen


Om kinderen te stimuleren in hun creatieve denken begin je met het maken van afspraken. De belangrijkste regel bij is dat álles mag. Dat er toch regels nodig zijn klinkt dus een beetje tegenstrijdig...

De meeste kinderen hebben echter al veel aangeleerde schoolse regels in hun hoofd zitten: eerst goed nadenken voor je iets zegt, niet na-apen en netjes werken.

Deze regels belemmeren echter de creativiteit. Speciale regels om extra aandacht te geven aan wat allemaal juist wél mag bij het verzinnen van ideeën geven kinderen dus juist ruimte. Afspraken die je kunt maken om de creativiteit te stimuleren zijn:

  • Alles mag. Vooral ook gekke, wilde en onmogelijke ideeën. Daardoor bedenk je namelijk vaak de beste oplossingen.

  • Niemand lacht uit, iedereen moet alles durven zeggen.

  • Niemand oordeelt. Alle ideeën zijn goed en helpen mee om meer nieuwe ideeën te bedenken.

  • Vertel of noteer echt alle ideeën die in je opkomen, zelfs al denk je dat ze niet kunnen, dat ze raar zijn of niet origineel genoeg. Wie weet is dat rare, stomme idee precies de springplank voor een geweldige oplossing! Pas na het verzinnen van ideeën ga je kijken welke ideeën het probleem oplossen en goed zijn.

  • Verzin zoveel mogelijk ideeën. Hoe meer ideeën je hebt, hoe meer goede ideeën ertussen zitten.

  • Het maakt niet uit van wie een idee in eerste instantie was, alle ideeën zijn van de groep. Iedereen gebruikt elkaars ideeën om meer nieuwe ideeën te bedenken: na-apen mag en is juist heel goed.

  • Het geeft niks als je niet goed kan tekenen, want het gaat om je idee duidelijk maken en niet om een mooie tekening.

  • Geef elkaar complimenten. Vooral voor elkaars ideeën natuurlijk. Dat helpt anderen om hun ideeën aan te durven dragen.

Doe zelf voor hoe het moet. Teken gekke, wilde ideeën, combineer ideeën en geef complimenten.

Inspiratie


De volgende websites bieden inspiratie rondom ontwerpend leren:

Iederkindeentalent

Kleuterlab

Ontwerpendlerenindeklas

Slimmekleuters

Ik hoop dat deze blog jou geïnspireerd heeft om met ontwerpend leren aan de slag te gaan. Onder het tabblad "Wereldoriëntatie" op deze website vind je meer achtergrondinformatie over onderzoekend en ontwerpend leren met kleuters. Daarnaast vind je allerlei suggesties voor ontwerpend leren in mijn blogs "Wereldoriëntatie" op de diverse themapagina's.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest

Heb je zelf ook nog leuke suggesties voor ontwerpend leren?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën in een reactie op deze blog te delen!


11 keer bekeken0 reacties

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com