top of page
Zoeken
  • Foto van schrijverJuf Angelique

Activiteiten met de kralenplank *

In deze blog geef ik je informatie over en suggesties voor het werken met de kralenplank.



De kralenplank


De kralenplank, ook wel spijkerplank genoemd, wordt al heel lang op basisscholen gebruikt.

Kralenplanken zijn er in diverse soorten. De meest gangbare kralenplank heeft een afmeting van ongeveer 20 bij 20 centimeter.


Er zijn houten kralenplanken met metalen spijkertjes en goedkopere, minder duurzame kunststof kralenplanken met kunststof staafjes waar de kralen omheen kunnen.

Er zijn ook nog transparante varianten, waarbij voorbeelden onder de plank gelegd kunnen worden, zodat de kinderen het voorbeeld door de plank heen kunnen zien, en de juiste kralen direct op de goede plek kunnen leggen.


Er zijn kralenplanken met een ronde of een vierkante legplank.

De vierkante kralenplank heeft een verdeling van 19 x 19 pinnetjes, waarop kleine cilinderkralen, die groter zijn dan strijkkralen, geschoven kunnen worden.

Bij de kralenplank hoort een opbergdoos, waar de plank in kan rusten en waarin de kralen opgeborgen kunnen worden.

De vierkante kralenplank wordt vooral ingezet om de basisvaardigheden onder de knie te krijgen. Het na leggen van een voorbeeld op een ronde kralenplank is moeilijker, omdat er bij een rond voorbeeld minder houvast is. Tip: Markeer het midden van de ronde kralenplank met een elastiekje, zodat de kinderen die houvast wel meer hebben.


 

Leerzaam materiaal!


Het werken met de kralenplank traint spelenderwijs meerdere basisvaardigheden, zoals:


Cognitieve vaardigheden:

Het werken met de kralenplank traint de rekenvaardigheden. Er wordt geteld hoeveel pinnetjes de cilinderkralen van de kant af moeten komen en vervolgens moet er ook geteld worden hoeveel kralen er van de betreffende kleur er gelegd moeten worden.

Doordat de afbeeldingen verschillend zijn qua vorm, wordt daarnaast ook het ruimtelijk inzicht ontwikkeld. De kinderen moeten goed kijken waar de cilinderkralen ten opzichte van andere kralen op de kralenplank komen en leren patronen namaken.


Het werken met de kralenplank traint ook het visueel waarnemen en geheugen.

De kinderen zien van alles: kleuren, rondjes, puntjes (de pinnetjes) en natuurlijk de verschillende kleuren ten opzichte van elkaar. Ze trainen hiermee hun zintuigen.

Doordat er met veel verschillende kleuren wordt gewerkt, ontdekken de kinderen welke kleuren er zijn. Die kleuren worden ten opzichte van elkaar verwerkt, dus de kinderen ontdekken dat ze met verschillende kleurencilinderkralen ook eigen vormen kunnen maken.


Er wordt daarnaast ook een beroep gedaan op de taalvaardigheden van een kleuter.

Denk maar aan bijvoorbeeld het overleggen bij samenwerking met kralenplank.

Daarnaast oefent het werken op de kralenplank het van links naar rechts lezen.


Motorische vaardigheden:

Doordat de cilinderkralen en de pinnetjes klein zijn, wordt de fijne motoriek ontwikkeld.

Het kind werkt bij de kralenplank ook met beide handen: Hij pakt met zijn ene hand de juiste kleur kraal en hevelt deze over in zijn andere hand. Met het werken van de linkerhand naar de rechterhand wordt een begin gemaakt met het "denken" van links naar rechts, als voorloper op bijv. het leren schrijven. Werken met de kralenplank traint ook de oog-handcoördinatie.


Emotionele vaardigheden:

Het werken met de kralenplank traint de concentratie, creativiteit en fantasie.

 

Werken met de kralenplank


Wanneer kinderen voor het eerst gaan werken met een kralenplank, worden de kralen vaak nog willekeurig neergelegd en zit er nog geen patroon in. Jongste kleuters vinden het heerlijk om lukraak kraaltjes op de spijkertjes te zetten, de motorische herhaling en de mooie kleuren geven hen voldoening. Laat de kinderen in deze fase ook eens met twee handen tegelijk de kralen opzetten. Na een poosje kunnen kinderen ook gericht met de kralenplank gaan werken. Hanteer daarbij de volgende opbouw:


1. Een eenvoudige vorm maken:

Begin met het na leggen van makkelijke basisvormen in rijen van een bepaalde kleur.

Een voorbeeld waarvoor veel kralen nodig zijn zal in de meeste gevallen nog te hoog gegrepen zijn voor een kind dat nog maar net met de kralenplank werkt.

Een klein voorbeeld, waarbij de eerste kraal gelegd wordt door de leerkracht en zo een uitgangspunt biedt, is beter te doen.

Begin met een rij leggen. Van links naar rechts. Met willekeurige kralen, in één kleur of in een patroon (bijvoorbeeld: rood-geel-rood enz.).

Daarna kunnen de kinderen een vierkant leggen. Met willekeurige kralen, in één kleur of in een patroon..

Vervolgens kunnen de kinderen een recht en/of een schuin kruis leggen en de vlakken invullen. Ook hier kan weer rekening gehouden worden met de kleuren en/of patronen.

Is het leggen van een schuin kruis een probleem, span dan een elastiekje van linksboven naar rechtsonder zodat het kind de lijn in de gaten krijgt. Waarschijnlijk kan het de andere schuine lijn nu zelf maken.

Laat de kinderen tenslotte 16 vierkantjes maken.


2. Een complexer voorbeeld namaken:

Wanneer het kind de werkwijze onder de knie begint te krijgen, schakel je pas over naar het na leggen van moeilijkere levensvormen. Dek het legvoorbeeld wel altijd zodanig af, dat het kind steeds een rijtje tegelijk ziet. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een afdekplaatje of zet de kralenplank op de andere rijen en schijf deze steeds een rijtje verder. Zo ziet het kind sneller waar het gebleven is. Deze werkwijze versterkt ook het gestructureerd werken.

Variatie: Bij sommige afbeeldingen is het leuk de voorbeelden in het grijs/zwart uit te printen. De kinderen moeten nu zelf bedenken welke kleur kraal ze nodig hebben.


Voorbeelden van kralenplanken vind je op de volgende websites:


3. Een half kralenplankfiguur afmaken (symmetrie):

Om het moeilijker te maken kun je de kinderen ook een half voorbeeld geven.

Zij moeten de andere helft dan symmetrisch aanleggen.

Knip bijvoorbeeld van een symmetrisch voorbeeld de helft af of bedek de helft van het voorbeeld. Laat kinderen aangeven hoe ze het midden kunnen bepalen.

Span een draad of elastiek over deze middellijn (horizontaal, verticaal of diagonaal, al naar gelang het voorbeeld). Laat de kinderen vervolgens de andere helft maken.

Leg er ook eens een spiegeltje bij, zodat het kind kan controleren of de gelegde kralen inderdaad het spiegelbeeld vormen van het voorbeeld. Een half voorbeeld dat zelf afgemaakt moet worden is lastiger, omdat het kind zelf moet beoordelen of het klopt.

Voorbeelden van halve kralenplankfiguren vind je o.a. op Jufanke.nl

Of geef het kind de opdracht bijv. 20 te vormen door links en rechts evenveel kralen te leggen (dus 10 links en 10 rechts).


4. Een eigen ontwerp maken:

Laat de kinderen zelf iets op de kralenplank leggen dat bij het thema past.

Het is ook leuk om ze dit eerst te laten ontwerpen. Als het ontwerp klaar is, leggen de kinderen het voorbeeld na op een echte kralenplank.

Geef ze bijvoorbeeld een leeg kralenplankvoorbeeld op papier en laat ze daarop een figuur ontwerpen door deze te kleuren. Ze kunnen ook direct op de kralenplank een eigen figuur bedenken. Kinderen kunnen met de App KralenPlankOntwerper voor iPad (tegen betaling) of de app Kralenplank van Meester Dennis (gratis) ook een digitaal ontwerp maken.

Het kind kan natuurlijk ook eerst uit de eigen fantasie een afbeelding maken op een kralenplank, en die vervolgens natekenen op het lege voorbeeld.

Nog moeilijker: Laat het kind een tekening maken op papier. Vervolgens laat je de tekening vertalen naar een kralenplankpatroon. Dat is een flinke uitdaging, omdat je niet zomaar alle vormen kunt maken op een kralenplank.

Door deze voorbeelden in een map te stoppen, kan het voorbeeld door andere kinderen nagemaakt worden. Zeker voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong kan dit een interessante manier zijn om met de kralenplank nieuwe uitdagingen aan te gaan.


 

Variaties


Er zijn nog heel veel andere mogelijkheden voor het werken met de kralenplank.

Hieronder vind je enkele suggesties:


Met beide handen werken:

Laat de kralen met twee handen tegelijk op de kralenplank plaatsen.


Kraak de code:

Op Internet vind je veel voorbeelden waarbij je codes op de kralenplank moet kraken.

Op die manier zijn kleuters spelenderwijs met programmeren bezig.

Een code lezen gaat op de volgende manier:

Eerst laat je 2 spijkertjes leeg. Dit is te zien aan het lege witte vakje waar een 2 in staat. Daarna komen er 2 rode, dit zie je aan het rode vakje. Het zijn 2 kralen omdat er een 2 in staat. Vervolgens komt er een geel vakje met een 3. Dat houdt in dat er 3 gele kralen moeten komen. Er komen daarna 2 blauwe kralen, want dat zie je aan het blauwe vakje met een 2. Het laatste vakje is een 1 met een streepje eronder. Dit houdt in dat je 1 witte kraal moet plaatsen op het volgende spijkertje. Wanneer er een streepje onder het cijfer in een wit vakje staat moet je witte kralen gebruiken. Vervolgens komen er 9 lege spijkertjes.

Dit ziet er op een kralenplank zo uit:

Je kunt deze kralenplanken heel goed in de kleine kring introduceren.

Om het iets makkelijker te maken zou je de code voorbeelden kunnen printen zodat, wanneer de kleuters een rij hebben gehad ze deze kunnen afstrepen.

Zo wordt het inzichtelijk wat ze hebben gedaan en wat niet.

En mocht je nou geen kralenplank bij de hand hebben, dan kun je altijd een leeg ruitjesvel gebruiken en de kleuters de hokjes in laten kleuren!

Voorbeelden van Kraak de code-kralenplanken vind je o.a. op: Jufanke.nl


Loom elastiekjes:

Laat de kinderen met Loom-elastiekjes een kunstwerk maken op de kralenplank.

Laat het kind vormen en figuren maken door elastiekjes te spannen tussen de spijkertjes.

In Amerika heten deze borden Geoboards.


Strijkkralen:

Laat gevorderde kralenplank-leggers een kralenplankvoorbeeld na leggen met strijkkralen. Die zijn nog kleiner dan de cilinderkralen, waardoor het nog meer vraagt van de fijne motoriek. Let wel op het afwijkende formaat van de bordjes.


Coördinaten:

Kralenplanken kunnen ook dienst doen bij het aanleren van coördinaten.

Laat de kinderen met de ruggen tegen elkaar zitten of zet een scherm tussen twee kinderen. Het ene kind begint en legt een kraal (of meerdere) op de plank en omschrijft wat het heeft gedaan. Het andere kind luistert , stelt zich voor wat de ander bedoelt en handelt ernaar.

Na afgesproken aantal kralen of tijd gaat het scherm weg, gaan ze samen controleren


Een staafdiagram:

Gebruik de kralenplank als staafdiagram, waarbij de opgezette kralen een representatie zijn van hoeveelheden.


De kralenplank als gezelschapsspel:

De kralenplank kan als gezelschapsspel gebruikt worden.

Gooi met een kleuren- en een stippendobbelsteen. Gooit een kind bijvoorbeeld geel en 5 stippen, dan mag het kind vijf gele kraaltjes naast of onder elkaar opzetten.

Wie het eerste met 1 kleur alle 19 spijkers (1 rijtje) vol gelegd heeft, is de winnaar.

Er kan ook doorgegaan worden tot alle zes de kleurenrijen vol zijn. Ook variaties met 2 dobbelstenen van ieder zijn mogelijk. Kinderen moeten dan bekijken met welke kleur ze verder gaan en met welke hoeveelheid, zodat ze precies uitkomen tot de laatste spijker.

Variatie: Laat de kinderen zelf een spel bedenken met de kralenplank en een (kleuren-)dobbelsteen.


Rekenen op de kralenplank:

Laat het kind zoveel mogelijk verschillende figuren bedenken van precies 10 kralen.

Of gebruik de kralenplank voor het oefenen van het tellen van ongeordende hoeveelheden.


Goed onthouden!:

Laat het kind bijvoorbeeld 20 seconden naar een eenvoudig kralenplankvoorbeeld kijken. Daarna wordt het voorbeeld omgedraaid en wordt het figuur uit het hoofd nagemaakt.

Controleer na afloop, met behulp van het voorbeeld, of het figuur hetzelfde is geworden.


Samenwerken op de kralenplank:

Laat de kinderen ook eens samen aan een kralenplank werken. Je kunt observeren hoe ze de taken verdelen en luisteren naar de gesprekken die er zo plaats vinden. Laat de kinderen bijvoorbeeld samen een voorbeeld op dezelfde kralenplank of ieder op een eigen kralenplank namaken. Of geef de kinderen een zandloper en laat1 kind een ander kind steeds opdrachten geven om kralen te leggen. Is de zandloper leeg dan wisselen de rollen.



 

De kralenplank opruimen


Een complex voorbeeld na leggen neemt soms wat langer in beslag dan een werktijd.

Door de plank bovenop de opbergdoos te leggen kan het voorbeeld de volgende werkles afgemaakt worden. Een kind dat gezwoegd heeft op een moeilijke kralenplank vindt het niet altijd even leuk als het tijd is om op te ruimen. Door een plastic transparante deksel op de kralenplank te leggen, kan de plank omgedraaid worden zonder dat alle kralen er van af vallen. Dit biedt de mogelijkheid de plank onder het kopieerapparaat te leggen. Het kind kan zelf de kralen inkleuren en de kopie mee naar huis nemen als ‘bewijs’.

Ook kan het voorbeeld zo een plaats krijgen in een portfolio of rapport!

 

Op zoek naar meer?


Kijk dan ook eens op de volgende websites:


Kijk voor kralenplankvoorbeelden ook eens bij de diverse thema's en op mijn Pinterest Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën als reactie op deze blog te delen!



.

.

.

1.567 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven

Comments


bottom of page