Zoeken

Hoog sensitiviteit bij kleuters

Bijgewerkt op: sep 15

Kinderen met hoog sensitiviteit zijn gevoeliger voor zintuiglijke en sociaal-emotionele prikkels in hun omgeving en denken langer over dingen na.

Ze hebben vaak meer tijd nodig om alles wat ze zien, horen of voelen te verwerken en ze kunnen makkelijk door emoties overspoeld raken. Ongeveer twintig procent van alle kinderen is hoog sensitief. Het is belangrijk om die kinderen te herkennen, zodat je voor de juiste balans kan zorgen. In deze blog vertel ik je er meer over.



Hoog sensitiviteit en prikkelverwerking


Om hoog sensitiviteit te begrijpen moeten we inzoomen op hoe prikkels door ons lichaam en onze hersenen worden verwerkt. Wanneer prikkels onze hersenen binnenkomen worden ze gefilterd en gelabeld als ‘belangrijk’ of ‘niet belangrijk’.

Wat niet belangrijk is, wordt weggegooid en wat belangrijk is, blijft.

Dit is een effectief systeem waardoor je in balans blijft.


Een hoog sensitief kind heeft een zeer gevoelig zenuwstelsel en merkt echter hele subtiele prikkels op, die anderen niet waarnemen. Deze prikkels komen vaak ook harder binnen. Daardoor kunnen ze overweldigd raken door geluid, fel licht en geuren.

Hoog sensitieve kleuters kunnen bijvoorbeeld last hebben van geschreeuw of harde muziek, van licht in hun ogen, van eten in hun mond, van een label in hun kleding, een natte mouw, van zand aan hun handen of water op hun kleding.


Maar ook sociaal-emotionele prikkels komen harder binnen.

Hoog sensitieve kleuters voelen het bijvoorbeeld aan als andere kinderen verdrietig zijn, kunnen erg schrikken als de leerkracht zijn/haar stem verheft of uit hun doen raken als een afspraakje niet doorgaat. Ze trekken zichzelf dat heel erg aan.


Een hoog sensitief kind kan deze overdosis aan prikkels niet goed zelf verwerken en raakt daardoor sneller overprikkeld: het brein van het kind kan dan niet meer verder met wat het aan het doen is, omdat het brein de hoeveelheid of intensiteit van prikkels niet kan verwerken. Ze blijven als het ware hangen. Overprikkeling levert vaak ook een angstig en negatief gevoel op en zorgt ervoor dat een kind ook sneller overstuur kan raken.

Hoog sensitieve kinderen zijn daardoor vaak alert en op hun hoede.


Hoog sensitieve kinderen zijn vaak rustig en erg op zichzelf gericht. Ze laten niet altijd zien dat ze het niet prettig vinden en houden hun gevoelens vaak voor zich.

Als ze dan overprikkeld raken, kan zich dat uiten in woedeaanvallen en huilbuien; ook kunnen ze er zelfs ziek van worden.


Wat elk hoog sensitief kind naast de gevoeligheid voor prikkels kenmerkt is de opmerkzaamheid en diepgaande verwerking van prikkels. Hoog sensitieve kinderen merken veel kleine details op, denken diep na over wat ze waarnemen, stellen diepgaande vragen en leggen vaak verrassende verbanden. Hierdoor hebben ze vaak ook wat meer verwerkingstijd nodig. Hoog sensitieve kinderen willen meestal eerst observeren en dan pas doen, Ze willen bijvoorbeeld ook graag ‘langs de kant’ staan, zodat ze het goed kunnen overzien. Ze hebben ook moeite met veranderingen en in een nieuwe omgeving wordt vaak eerst voorzichtig de kat uit de boom gekeken om alles goed in zich op te nemen.


Hoog sensitieve kinderen zijn vaak ook erg faalangstig en eerder geneigd om voor taken te kiezen waarvan ze zeker weten dat het goed gaat. Een hoog sensitief kind is daarnaast vaak ook perfectionistisch en heeft vaak een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Een hoog sensitief kind kan vaak ook slecht tegen onrecht en wil dat het eerlijk gaat in de klas.

Verder staan deze kinderen vaak in sterke verbinding met de natuur (planten en dieren).


Niet alle hoog sensitieve kinderen zijn hetzelfde, omdat ze naast het hoog sensitieve allemaal hun eigen eigenschappen kunnen hebben, zoals een sterke wil.

Hoewel het grootste deel van de hoog sensitieve kinderen rustig overkomt, zijn er bijvoorbeeld ook kinderen die het sensitieve combineren met een actiegericht karakter.

In balans


Kinderen met hoog sensitiviteit hebben een andere aanpak nodig dan kinderen zonder.

Gelukkig zijn er wel goede manieren om overprikkeling snel te verminderen zodat het lichaam in balans komt en het kind weer verder kan.


Allereerst is structuur erg belangrijk. Kinderen met hoog gevoeligheid houden van duidelijkheid, ze willen weten waar ze aan toe zijn. Als dat er niet is, ervaren zij te weinig veiligheid en gaat het leren moeilijk. Probeer de dag bijvoorbeeld eens in te delen met een vaste structuur, dat geeft rust.


Kinderen met hoog gevoeligheid hebben daarnaast meer tijd nodig om alle informatie die ze opnemen te verwerken. Geef een kind daarom voldoende tijd. Een rustige en geduldige houding werkt het beste, leg niet teveel druk op hem. Probeer geen taken over te nemen, maar deel taken op in kleine stapjes (die haalbaar zijn). Zo durft een kind de uitdaging aan te gaan en heeft het kind het gevoel dat het een taak aan kan. Dit werkt ook goed voor het zelfvertrouwen.


Hoog gevoelige kinderen hebben moeite met veranderingen, wees dus zo voorspelbaar mogelijk. Als je moet afwijken van de vaste structuur, laat dit je kind dan weten.

Wees duidelijk en geef uitleg, zo weet je kind waar het aan toe is en wat er van hem of haar verwacht wordt. Verassingen kunnen erg stressvol zijn, voorkom ze door het kind goed er op voor te bereiden en neem je tijd.


Probeer zo positief mogelijk te blijven. Bij boosheid krijgen kinderen nog meer prikkels en dan raken ze nog meer overstuur. Straffen werken averechts, omdat de kinderen zich snel afgewezen voelen. Probeer rustig te blijven en naar zoek oplossingen i.p.v. straffen.


Het is belangrijk dat een hoog sensitief kind zich begrepen voelt. Praat daarom met hem, toon begrip, luister naar hem en neem de dag door. Bedenk samen wat zou kunnen helpen in bepaalde situaties en omgevingen. Wat heeft het kind nodig en hoe kan jij hem daarbij helpen?


Doordat kinderen die hoog gevoelig zijn erg prikkelbaar zijn, hebben ze meer behoefte aan rust dan andere kinderen. Zorg er voor dat je kind voldoende rust krijgt door voldoende te slapen en probeer zo prikkels te voorkomen waar dat mogelijk is. Plan gedurende dag rustmomenten in, bedenk een rustplek, waar het kind zich terug kan trekken om tot rust te komen of als hij of zij zich onrustig voelt.


De negatieve gevoelens die bij overprikkeling kunnen ontstaan, kun je reguleren door intense beweegprikkels in te zetten die een diepe druk geven. Zoals het doen van kikkersprongen met de hele klas of een andere een vorm van bewegen waarmee een kind zijn lijf in sterke mate voelt. Van je stoel afspringen zodat je met je volle gewicht op de grond komt met je voeten, werkt bijvoorbeeld ook effectief. Hierdoor krijgt het brein sterke signalen die helpen bij het herstellen van balans. De spanning die zich in het lijf opbouwt kan zich op die manier ontladen, waardoor een kind zich weer wat meer kan ontspannen. Hierdoor blijft een hoog sensitief kind niet meer hangen in zijn angst en negatieve gevoelens en kan hij door het beweegmoment snel weer verder met plezier maken.


Onder het tabblad "SEO/Sociaal emotioneel" op deze website vind je meer achtergrondinformatie over de sociaal emotionele ontwikkeling bij kleuters.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn: Pinterest

Heb je zelf ook nog leuke suggesties? Laat dan een reactie achter!


.

33 keer bekeken0 reacties