Zoeken

Gecijferdheid

Bijgewerkt: mrt 15

Een goede rekenstart begint in groep 1-2. In deze blog geef ik je tips voor het leggen van een goede basis voor de rekenontwikkeling van kleuters.



Een beredeneerd rekenaanbod


Jonge kinderen leren anders dan een schoolkind. Spel is voor hen erg belangrijk.

Door te spelen krijgen jonge kinderen grip op de wereld om hen heen en ook het leren doen ze spelen en handelend. Houd daar rekening mee als je een beredeneerd aanbod voor gecijferdheid samenstelt. Maak daarin veel ruimte om in een rijk ingerichte speelleeromgeving te ervaren en te handelen.

Het rekenen hoeft niet in lesjes plaats te vinden, want er zijn veel interactieve situaties in de kring, hoeken en buiten, waarbij kinderen in aanraking komen met gecijferdheid.

Doelen en leerlijnen


Een beredeneerd rekenaanbod maak je op basis van doelen.

Hiervoor heb je kennis van en inzicht in de doelen en leerlijnen nodig.

Het is belangrijk om zicht te hebben en te houden op wat je de kinderen wilt leren en welke doorgaande lijn in het aanbod je daarbij moet aanhouden. Op basis daarvan kun je ook interventies doen, die afgestemd zijn op de onderwijsbehoeften van de kinderen.

Daarvoor kun je bijvoorbeeld de SLO rekendoelen gebruiken.

De doelen voor rekenen zijn verdeeld in een aantal domeinen , die een aantal subdoelen kennen, namelijk:


Tellen en getalbegrip:

  1. Omgaan met de getallenrij: De telrij opzeggen tot ten minste 20

  2. Omgaan met hoeveelheden: Resultatief tellen tot ten minste 12

  3. Omgaan met getallen: Getalsymbolen t/m 10 herkennen

  4. Getalbegrip: Hoeveelheidsbegrippen (zoals meer/minder) herkennen en toepassen in concrete situaties.


Verhoudingen:

  1. Verhoudingen vergelijken.


Meten & Meetkunde:

  1. Vergelijken en ordenen: Lengte en inhoud

  2. Meten met een natuurlijke maat: Lengte

  3. Meetbegrippen: Lengte en inhoud

  4. Kritisch denken en redeneren: Lengte en inhoud

  5. Tijd: Gebeurtenissen in de goede volgorde beschrijven en ordenen

  6. Ruimtelijke oriëntatie: Eenvoudige plattegronden lezen en interpreteren

  7. Construeren: Vouwen met een vouwreeks en constructies nabouwen

  8. Vormen en figuren: Ervaringen opdoen met spiegelen

  9. Ruimtelijke begrippen: Begrippen als op, onder, naast, rechtdoor, voor, achter, vooruit en achteruit herkennen en begrijpen


Verbanden:

  1. Vergelijken en sorteren waardoor een eenvoudig beelddiagram ontstaat.


Deze doelen geven richting aan het rekenen in de kleuterperiode, doordat ze aangeven waar je naar toe werkt aan het eind van groep 2.

Kies per periode (bijvoorbeeld van vakantie naar vakantie) bij ieder domein een aantal subdoelen, die aansluiten op de vorige periode, zodat er een doorgaande lijn en een breed, gevarieerd aanbod ontstaat.

Kringactiviteiten


Als duidelijk is welke doelen en inhouden aan bod moeten komen, ga je kijken welke activiteiten daar bij passen.

Deze activiteiten kunnen met de hele groep, een subgroep, tijdens de speelwerktijd in de hoeken of het buiten spelen worden gedaan. Je keuze daarin laat je afhangen van het doel, van wat de groep nodig heeft en van de beschikbare materialen.


Wanneer je een activiteit aan de hele groep aanbiedt, dan moet deze voor alle kinderen interessant zijn, zodat ze allemaal op een actieve manier betrokken zijn.

Dit kan op verschillende manieren, zoals:

  • Stel vragen en geef opdrachten waarop alle kinderen kunnen reageren.

  • Laat de kinderen in tweetallen overleggen bij een rekenvraag

  • Laat alle kinderen meetellen bij het opzeggen van een getal rij.

  • Gebruik coöperatieve werkvormen (bijv. zoek iemand met hetzelfde aantal)

  • Verdeel de materialen over kleine groepjes, zodat iedereen actief kan zijn.

  • Geef alle kinderen een papier en potlood of een wisbordje als zij hoeveelheden moeten representeren of een rekenverhaaltje of splitsing moeten tekenen.

Een activiteit is niet geschikt voor de hele groep als:

  • Niet alle kinderen actief betrokken kunnen worden. Veel jonge kinderen voelen zich ook nog niet aangesproken tijdens een groepsactiviteit en/of hebben moeite zich te concentreren tijdens activiteiten met de hele groep.

  • Het doel niet bij alle kinderen past. Soms heeft een specifiek groepje bijvoorbeeld extra aanbod of uitdaging nodig bij een onderdeel.

  • Er niet genoeg materiaal is voor alle kinderen.

In deze gevallen is het beter om met een of meerdere subgroepen aan de slag te gaan, zodat je beter kunt inspelen op de onderwijsbehoeften en de betrokkenheid omhoog gaat.

Activiteiten tijdens de speelwerktijd


Omdat jonge kinderen veel willen spelen en bewegen en omdat ze daarbij veel moeten ervaren en handelen is het belangrijk om rekenactiviteiten niet alleen in de kring aan te bieden, maar vooral ook naar de mogelijkheden in de speelwerktijd te kijken en bij het plannen van de activiteiten in je speelwerktijd bewust de doelen voor rekenen mee te nemen en te verbinden met spel.


Er zijn natuurlijk allerlei ontwikkelingsmaterialen en spellen waarbij kinderen aan een bepaald rekendoel kunnen oefenen. Neem deze mee in je aanbod.

Je kunt de aanwezige materialen ook verrijken. Een aantal voorbeelden:

  • De kralenplank: Leg hier elastiekjes en spiegeltjes bij om het spiegelen beredeneerd aan te bieden, voeg voorbeeldkaarten met een half voorbeeld toe.

  • De Logiblokken: Plak een stukje schilders tape als spiegel as op de tafel en laat kinderen daarin met de Logiblokken spiegelen.


Maar ook de hoeken kun je goed aan rekendoelen verbinden. Een aantal voorbeelden:

  • De bouw-/constructiehoek: Daag kinderen die het aankunnen uit om constructies en/of plattegronden na te bouwen, leg een spiegel neer om het spiegelen beredeneerd aan te bieden en benoem tijdens je spelbegeleiding de ruimtelijke begrippen. In mijn blog: Gecijferdheid in de bouwhoek vind je nog meer voorbeelden.

  • De Huishoek: Hand een spiegel op om spiegelen beredeneerd aan te bieden.

  • De knutseltafel: Laat kinderen vouwsels maken met 16 vierkantjes

Als je goed observeert, met rekenogen kijkt naar het spel van de kinderen en je bewust bent van leerlijnen en doelen, dan kun je als leerkracht goede interventies plegen, die je eigen bedoelingen verbinden aan het spel en aan de activiteiten van de kinderen. Stel tijdens het spelen in de bouwhoek vragen die kinderen aanzetten tot nadenken en redeneren en breng rekenbegrippen in zonder het spel van de kinderen te verstoren.

Activiteiten tijdens het buiten spelen


Buiten doen zich ook allerlei kansen voor om te rekenen.

Je kunt ze bewust plannen, maar er zullen ook spontane rekensituaties ontstaan.

Denk maar eens aan:

Plattegronden, bouwtekeningen of foto's uit de bouwhoek in de zandbak na laten bouwen.

Verzamelingen aanleggen (bijv. stenen) en deze tellen en sorteren.


Onder het tabblad "Gecijferdheid" op deze website vind je meer achtergrondinformatie over gecijferdheid met kleuters. Daarnaast vind je allerlei praktische suggesties in mijn blogs over gecijferdheid en de rekenhoek op de diverse themapagina's.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest


Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën als reactie op deze blog te delen!


42 keer bekeken0 reacties

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com