Zoeken

Het belang van bouwen en construeren

Constructief spel levert een enorme bijdrage aan de totale ontwikkeling van het kind en is van groot belang als voorbereiding op latere prestaties. In deze blog lees je waarom.


21st Century Skills

Onze maatschappij verandert continu en daarmee ook het onderwijsaanbod.

Nadat op 1 augustus 1985 de Wet op Basisonderwijs in werking trad en de lagere school en de kleuterschool werden samengevoegd, werd in het kleuteronderwijs het vrij spel bijvoorbeeld steeds meer vervangen door het speelse leren en richtte het onderwijsaanbod zich steeds meer op het leren van kennis.

In de toekomst zal technologie niet weg te denken zijn en wordt het leren van de zogenaamde 21st Century Skills steeds belangrijker. Zo moeten alle basisscholen in 2020 het vak Wetenschap en Technologie structureel aanbieden.

Het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling (SLO) ontwikkelt daarvoor momenteel een leerlijn, die nog volop in ontwikkeling is en begint bij verwondering. Vanuit die attitude komen vragen op of worden problemen gesignaleerd. De zoektocht naar antwoorden op die vragen en problemen leidt dan weer tot oplossingen in de vorm van kennis en/of producten. Deze oplossingen zijn tegelijk weer uitgangspunt voor nieuwe vragen.



Waarom bouwen zo belangrijk is

Kleuters hebben van nature een nieuwsgierige houding en ontdekken graag op een onderzoekende manier. Constructief spel is wat zij van nature ook al doen.

Zij willen weten hoe dingen in elkaar zitten en stellen veel vragen.

In hun spel experimenteren zij veel en spelen zij de grote mensenwereld in een verkleinde weergave na. Op die manier leren zij de wereld begrijpen.

Kinderen laten in hun spel ook zien waar zij aan toe zijn.

Spel is dus erg zinvol voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Zoals Einstein al zei: Spelen is de hoogste vorm van onderzoek.


Steeds vaker zitten jonge kinderen echter al voor tweedimensionale schermen en werkbladen in plaats van dat zij op een speelse manier driedimensionale sensorische ervaringen op mogen doen. In deze settingen leren jonge kinderen echter vooral nadoen wat de juf of meester voordoet. Lerend spelen is op veel plekken eerder spelend leren geworden. Kleuters zijn geen schoolkinderen en ik zou willen pleiten voor meer voorwaarden scheppend onderwijs met veel ruimte voor vrij spel, die past bij de breinontwikkeling van een kind. Het brein van het jonge kind is als een computer in wording.

De hardware van die computer wordt tussen 0 en 6 jaar opgebouwd.

Die hardware wordt gevormd door de primair sensorische hersengebieden en bestaat uit het vermogen tot aandachtig kijken en luisteren.

Verder wordt het spraakvermogen geactiveerd en wordt een geheugen opgebouwd. Bovendien bestaat de hardware uit motorische vaardigheden die het mogelijk maken om de complexe vaardigheden van sporten en schrijven te kunnen uitvoeren.

Pas als het kind de hardware heeft opgebouwd , vroeger heette dat schoolrijpheid, kan aan de installatie van de softwarepakketten worden begonnen, kortom alle schoolvakken.

Dan krijgt de tweede fase in de breinontwikkeling vorm: de ontwikkeling van de associatie gebieden ( tot ongeveer 12 jaar). Daarna volgt het puberende brein, waarin de prefrontale cortex zich uit ontwikkelt en het waarden en normen systeem zich interneert.

Wanneer de software wordt geïnstalleerd, voordat de hardware zich goed heeft kunnen vestigen, loopt de computer voortdurend vast.


Hersenonderzoek laat bovendien zien dat je door het mogen ervaren van driedimensionale eigenschappen dieper leert en de synaptische activiteit in de hersenen een blijvende band zal creëren(in tegenstelling tot wanneer je iets op een oppervlakkige manier leert).

Met andere woorden, bouwen met blokken om hun driedimensionale eigenschappen te ervaren, zal een blijvend pad in de hersenen creëren en een dieper begrip van vorm, terwijl het identificeren van driedimensionale vormen op een werkblad waarschijnlijk geen begrip van vorm en driedimensionaliteit zal opbouwen.

De ervaring van het bouwen met blokken zorgt voor een diep begrip van vorm en dimensie.


Daarnaast zijn blokken en constructiematerialen bij uitstek geschikt om jonge kinderen ervaringen op te laten doen op het gebied van de 21st Century Skills en Wetenschap en Technologie. Omdat blokken zo veelzijdig zijn, bieden ze oneindig veel mogelijkheden en is het bouwen en construeren een activiteit die, op het moment dat deze op een uitnodigende en uitdagende wijze wordt begeleid, op een speelse manier ook een breed scala aan andere ervaringen mogelijk maakt.


Constructief spel levert een enorme bijdrage aan de totale ontwikkeling van het kind.

Het is van groot belang als voorbereiding op latere prestaties.

Tijdens het bouwen oefenen kinderen spelenderwijs vaardigheden, zoals:

* Creativiteit en fantasie (Met blokken kunnen kinderen in meer dan één dimensie creëren en zijn er steeds weer andere dingen mogelijk).

* Probleemoplossend denken (zoals: plannen maken, redeneren, oorzaak/gevolg, oplossen, kritisch denkvermogen, flexibel denken en reflecteren).

* Rekenkundige vaardigheden (zoals: schatten, tellen, passen, meten, gewicht, volume, vormenkennis, combineren, samenstellen, breuken, meten, ordenen, sorteren, 1-1 relaties, vergelijken, classificeren en splitsen).

* Taalvaardigheden (Blokken zijn zo open, dat kinderen vaak verbaal uitleg moeten geven, bijv. door middel van: overleggen, ideeën uitwisselen, gebouwen benoemen, begrippentaal, functionele taal, sociale taal, een verhaal vertellen enz.).

* Sociale vaardigheden (zoals: zelfvertrouwen, overleggen, samenwerken, helpen, geduld hebben, respect voor het werk van anderen en initiatief nemen).

* Ruimtelijk inzicht (zoals: vormen, patronen, symmetrie en begrippen zoals hoog, laag, lang, kort, onder, boven etc.).

* Inzicht in techniek (zoals: zwaartekracht, zwaartepunt, verbinden, stabiliteit en balans)

* Motorische vaardigheden die een belangrijke voorwaarde zijn voor hun toekomstige schrijfvaardigheden (zoals: de grote en fijne motoriek en de oog-handcoördinatie).

* Vaardigheden die een basis leggen voor toekomstige geletterdheid. Zowel het spelen met blokken als schrift zijn vormen van symbolische representatie. Wanneer we schrijven, vertegenwoordigen we onze ideeën op een abstracte manier op papier. Kinderen die met blokken bouwen, vertegenwoordigen ook hun ideeën, maar dan op een concrete manier. Door ideeën op een concrete manier uit te drukken, worden kinderen voorbereid op het later symboliseren van ideeën op abstracte manieren.


Kortom: Bouwen is bouwen aan de toekomst van een kind!


Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterestbord of bij mijn andere blogs over bouwen en construeren.


Heb jij zelf ook nog leuke aanvullingen?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën en bevindingen als reactie op dit artikel te delen!

0 keer bekeken

© 2019 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com