Zoeken
  • Juf Angelique

Boeken: Logisch denken (kring)

In deze blog geef ik je lessuggesties voor in de kring rondom logisch denken bij het thema boeken.


Tegenstellingen


Zinnen afmaken:

Je hebt nodig:

-

De kinderen maken zinnen met tegenstellingen af. Bijvoorbeeld:

Ik lees altijd een boekje voor het slapengaan en ... (nooit) als ik wakker word

Dit boek is niet hetzelfde, maar ... (anders)

Van dit boek word ik niet verdrietig, maar ... (blij)

Letters lees je van links naar ... (rechts) en van boven naar (beneden)

Dit boek is niet breed, maar ...(smal)

Ik doe het boek niet dicht, maar ...(open)

Dit boek is niet dik, maar ...(dun)

Van een boekje lezen word ik niet druk, maar ...(rustig)

Dit boek is niet duur, maar ... (goedkoop)

Dit boek is niet groot, maar ... (klein)

Dit boek gaat niet over een jongen, maar over een ...(meisje)

Boeken maak je niet kapot, maar houd je ... (heel)

Dit verhaal duurt niet kort, maar (lang)

Eerst las ik langzaam, nu al heel (snel)

Tekenen vind ik makkelijk, maar schrijven vind ik heel...(moeilijk)

Dit boek is niet nieuw, maar ...(oud)

Eerst had ik heel weinig boeken, nu heb ik er ... (veel)

De letters zijn niet wit, maar ... (zwart).

 

Classificeren


Sorteren:

Je hebt nodig:

- Woordkaarten of voorwerpen passende bij dit thema

- Hoepels.

Leg een aantal of afbeeldingen in de kring. We gaan deze sorteren.

Wat hoort er bij elkaar. Classificeer de voorwerpen bijvoorbeeld op kleur of op soort.

Leg de voorwerpen/afbeeldingen in hoepels.

Van welke zijn er het meest/minst?

Zijn er ook overlappende kenmerken? Plaats de hoepels dan een beetje over elkaar heen, zodat er een levend venndiagram ontstaat. In het overlappende deel kun je dan de materialen met overlappende kenmerken neerleggen.

Variatie: Maak het abstracter door het diagram op een papier te maken en de afbeeldingen erin te leggen/plakken.


Wat hoort er wel/niet bij?

Je hebt nodig:

- Woordkaarten passende bij dit thema

Leg een aantal woordkaarten, behorende bij dit thema, samen met woordkaarten uit een ander thema, bij elkaar en laat de kinderen zoeken welke woordkaarten er wel/niet bij horen en waarom niet.


Iedere keer anders:

Je hebt nodig:

- Een voorwerp passende bij dit thema, bijvoorbeeld ...

Leg een voorwerp in de kring. Vraag de kinderen wat je met dit voorwerp zou kunnen doen. Een kind dat een idee heeft stapt naar voren en doet een handeling met het voorwerp (bouwen, geluid maken, iets in verstoppen enz...). Hierna stapt een ander kind de kring in. Hij/zij bedenkt iets anders en laat dit zien. Elk idee moet anders zijn.

 

Meten en seriëren


Maten zijn abstracte begrippen. Het is daarom belangrijk dat kinderen een beeld van die maten krijgen, zodat zij zich er een concrete voorstelling bij kunnen maken.

Die voorstelling ontstaat niet door erover te praten, maar door ermee te handelen.

Begin daarbij met concrete maten, zoals in aantal boeken en ga pas later over naar een abstracter niveau, in de vorm van echte meetinstrumenten.


Van klein naar groot:

Je hebt nodig:

- Boeken in verschillende groottes

Laat de kinderen boeken van verschillende groottes van klein naar groot leggen.

Vraag een kind de kleinste te pakken en neer te zetten. Welke van de overgebleven is nu de kleinste enz. Ga zo door totdat er een logische volgorde ontstaat.

De kinderen kunnen ook ordenen op van dik naar dun of van lang naar kort.

Laat de kinderen de ogen sluiten en wissel twee voorwerpen of afbeeldingen om van plek. Welke zijn er verwisseld? Vraag het kind om de rij weer goed te zetten.

* Variatie 1: Geef ieder kind een afbeelding, variërend in grootte.

Geef ze de opdracht iemand te zoeken die een afbeelding heeft die even groot is.

Deze kinderen gaan bij elkaar staan.

* Variatie 2: Geef ieder kind een afbeelding, variërend in grootte. Geef ze de opdracht groepjes te vormen met vijf plaatjes van klein naar groot.


In het echt:

Je hebt nodig:

- Een boek

Hoe groot zou de hoofdfiguur in het echt zijn? Hoe kunnen we daar achter komen?

Staan er bijvoorbeeld ook afbeeldingen in het boek of op de afbeelding van personages waarvan we de maat in het echt wel weten? Kunnen we die maat gebruiken om erachter te komen hoe groot de hoofdpersoon dan is? Hoe? Bijvoorbeeld door te kijken hoeveel keer de maat daarin past en dan de echte maat ook zoveel keer achter elkaar te leggen.


Hoogte:

Je hebt nodig:

- Een boek

- Knuffels

Zet het boek op de tafel. Is de knuffel groot genoeg om deze te pakken? (Zorg ervoor dat dat niet het geval is). Pak er een andere knuffel bij. Als deze knuffel op de schouders van de andere knuffel gaat zitten, kan hij er dan bij? Laat een kind de knuffel vasthouden.

Lukt het nu? Hoeveel knuffels zouden er nodig zijn om het boek te kunnen pakken?

Plaats het boek nu op een hogere kast en ga opnieuw op onderzoek.

Zet het stapsgewijs een beetje hoger. Je kunt de opdracht makkelijker maken met grotere knuffels en moeilijker met kleinere.

 

Wegen


Licht en zwaar

Je hebt nodig:

- Een tas, mand, doos, bakje of koffer met heel veel boeken.

Laat verschillende kinderen de tas/mand/doos/bak/koffer tillen en vraag wat ze ervan vinden: zwaar of licht? Haal nu erg veel boeken eruit, zodat het als heel licht ervaren wordt.

Vraag de kinderen weer wat ze ervan vinden. Wat moeten we doen om het niet té licht en niet té zwaar te maken?


Een kilo:

Je hebt nodig:

- Een boek

- Dingen die 1 kg wegen, bijvoorbeeld een pak suiker

- Een weegschaal of balans

Hoe zwaar is een boek? Zou hij een kilo wegen? Meer of minder misschien?

De kilo is een abstract begrip, waar kleuters vaak nog geen concreet beeld bij hebben.

Dit beeld kun je ontwikkelen door het ze zelf te laten ervaren.

Geef ze dus letterlijk voorwerpen van een kilo (bijv. een pak suiker) in hun handen, zodat ze een kilo kunnen voelen. Laat de kinderen daarna op zoek gaan naar voorwerpen in de klas waarvan zij ook denken dat het een kilo weegt. Laat ze het verschil in gewicht tussen beide voorwerpen beide handen voelen. Voelt het hetzelfde?

Hoe kunnen we dat precies meten? Weeg de boeken op een weegschaal of balans. Bespreek wanneer boeken evenveel wegen of ze ook dezelfde vorm hebben. Wie kan tenslotte iets vinden dat even zwaar is als het boek.


Wegen met een weegschaal:

Je hebt nodig:

- Een weegschaal (balans)

- Boeken

Zet de weegschaal in de kring en kijk met de kinderen hoe zwaar de boeken wegen. Laat de begrippen zwaar en licht aan bod komen door te kijken wat zwaarder is en wat lichter etc.

  • Neem twee boeken en laat de kinderen raden welke zwaarder is. Hoe kunnen we dit controleren? Laat de kinderen de boeken wegen.

  • Als je gewichtjes hebt, kun je aan de ene kant een boek op de balans leggen en aan de andere kant een gewicht. Welke gewicht weegt ongeveer even zwaar als het boek? Plak getallen op de gewichtjes. Een 1 op het lichtste gewicht, een 2 op het op een na lichtste gewicht etc. Als het voorwerp net zoveel weegt als het gewicht met de 2, dan kost het voorwerp 2 euro. De kinderen kunnen de balans op deze manier ook in de winkelhoek gebruiken. Zet de voorwerpen van licht naar zwaar.

 

Geld


Hoeveel kost het?:

Je hebt nodig:

- Pen

- Papier

- Een heleboel voorwerpen, passende bij dit thema

- Prijskaartjes.

Maak van de voorwerpen een boekenwinkel.

Maak eerst samen met de kinderen een boodschappenlijstje.

Verzamel deze spullen en zet hier een prijsje op: 1, 2, 3, 4, of 5 euro voor groep 1 en tot en met 10 euro voor groep 2. Overleg met de kinderen hoeveel alles moet kosten. Zou je een pop voor 1 Euro kunnen kopen?

Welke producten zijn duur, welke goedkoop? Hoeveel kost iets dan als het goedkoop is? Leg de producten die hetzelfde zijn bij elkaar, want die krijgen ook hetzelfde prijskaartje. Daarna gaan we de spullen verkopen. Leg de producten in het midden van de kring. Lees één product van het boodschappenlijstje voor. Wie kan dit pakken? Hoeveel kost het product? Een kind betaalt het product met munten van 1 euro. De andere kinderen mogen hardop mee tellen. Welk product is het duurst? Wat kost 1 euro? Wat kost 4 euro? enz.

Wat kun je nu nog kopen?


Entree betalen:

Je hebt nodig:

- Pen

- Papier

- Prijskaartjes.

Mag je zomaar een ... binnenlopen?

Maak samen met de kinderen een prijslijst voor het ... (in je huishoek).

Hoeveel moeten de mensen betalen. Volwassenen evenveel als kinderen?

Speel samen de kaartverkoop. Laat een kind bijvoorbeeld een kaartje voor zichzelf kopen, voor de juf, voor 3 kinderen, voor zijn ouders en zichzelf, de hele groep enz.

Moet er nog geld worden gewisseld?

 

Grafieken


Turven:

Je hebt nodig:

- Papier

- Een stift

Turven is heel handig bij grote hoeveelheden die niet gegroepeerd zijn, waardoor je niet meteen in 1 oogopslag ziet hoeveel van iedere soort er zijn.

Turf samen met de kinderen hoeveel prentenboeken, voorleesboeken en informatieve boeken in de kring liggen (of bijvoorbeeld boeken over dieren, gebouwen, kippen enz.). Maak tekeningen van deze boeken en begin met turven. Zien de kinderen waarvan er de meeste, minste of evenveel zijn? Laat ze ook verwoorden hoe ze dat zien!


Een staafdiagram:

Je hebt nodig:

- Papier

- Een stift

- Blokken

Turf de lievelingsboeken van de kinderen en maak er een stafdiagram van.

Zulke diagrammen zijn abstract, maar wanneer je stapsgewijs van een concrete handeling naar een abstracte weergave toewerkt, goed te begrijpen.

Begin bijvoorbeeld met een levend staafdiagram. Laat de kinderen bijvoorbeeld bij een pictogram van hun lievelingsboek staan.

Dit kun je wat abstracter maken door de kinderen een diagram te laten maken met concreet materiaal, zoals blokjes of wasknijpers aan een strook.

Tenslotte kun je de diagram op abstract niveau aanbieden door de kinderen bijvoorbeeld eerst hun naamkaartje neer te laten leggen en tenslotte door evenveel kruisjes in een papieren staafdiagram te laten zetten. Bespreek hoe een staafdiagram eruit ziet en vraag kolommen er dan nodig zijn? Wat moet er onder de kolommen staan? Wat duiden de blokjes in de staafdiagram aan? Zien de kinderen waarvan er de meeste, minste of evenveel zijn? Laat ze ook verwoorden hoe ze dat zien! Kunnen ze een vraag bedenken die ze met behulp van de staafdiagram kunnen beantwoorden?

 

Op zoek naar meer?


Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest

Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën als reactie op deze blog te delen!


14 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven