Zoeken
  • Juf Angelique

21e-eeuwse vaardigheden bij kleuters

Samenwerken, kennis construeren, planmatig werken, creatief en probleemoplossend denken en ICT adequaat gebruiken, dat zijn belangrijke vaardigheden in de 21e eeuw.

Deze vaardigheden worden de 21st Century skills, ook wel de "soft of advanced skills" genoemd. Wat houdt dat in? En wat betekenen ze voor kleuters en leerkrachten in de praktijk van alledag? In deze blog vertel ik je er meer over.



De 21e eeuw


De vaardigheden die kinderen zich eigen moeten maken om goed te kunnen functioneren in de huidige maatschappij zijn veranderd ten opzichte van vroeger.


Kennis en informatie zijn altijd en overal voorhanden.

Dagelijks krijgen we via allerlei kanalen een overdosis aan informatie. Is er een vraag, dan wordt er op internet gezocht en is het antwoord zo gevonden. Zijn we onderweg en weten we de weg niet meer, dan biedt de smartphone hulp en ook op school is informatie snel op te zoeken met behulp van moderne middelen.


De wereld is heel klein geworden. We werken samen met mensen van over de hele wereld en hoeven daar vaak niet eens meer voor te reizen.


De wereld is ook een stuk flexibeler dan voorheen.

Mensen wisselen regelmatig van werk en van samenlevingsvorm.

De scheidslijnen tussen privé en werk zijn vager geworden door de 24-uurseconomie.

De school is niet meer de enige plek waar je leert; er zijn ook allerlei andere kanalen.


Kennis raakt ook snel verouderd. Wat je in het voortgezet onderwijs hebt geleerd, is niet voldoende voor de rest van je leven; we moeten ons voortdurend ontwikkelen om in alle veranderingen mee te kunnen blijven doen.


Je kunt je dus afvragen of het hebben van parate kennis nog wel zo belangrijk is. Willen wij kinderen klaarstomen voor de maatschappij, dan moeten we hen leren op een juiste manier om te gaan met de stroom aan informatie die op hen afkomt.

Deze ontwikkelingen vergen van ons andere manieren van denken, andere manieren van werken, gebruik van nieuwe instrumenten en wereldburgerschap.


 

21e-eeuwse vaardigheden


Er bestaan diverse omschrijvingen van de 21e-eeuwse vaardigheden. Samengevat zijn het de componenten die belangrijk zijn om kinderen, in een wereld die snel verandert, op te voeden tot flexibele, betrokken en evenwichtige volwassenen en goed voor te bereiden op de toekomst. Veel van de vaardigheden die kinderen daarvoor nodig hebben, leren ze op school, maar ook elders. Het gaat dan over:


Manieren van denken

• Creativiteit en innovatie

• Kritisch denken, probleem oplossen en beslissingen nemen

• Leren leren/metacognitie


Manieren van werken

• Communicatie

• Samenwerken


Waarden

• Openheid

• Doorzettingsvermogen

• Veerkracht

• Flexibiliteit

• Belangstelling

• Eerlijkheid

• Veranderingsbereid

• Aanpassingsbereid

• Zelfvertrouwen

• Verantwoordelijkheid

• Respect


Instrumenten om te werken

• Informatievaardigheden

• ICT geletterdheid


Leven in de wereld

• Burgerschap, lokaal en globaal

• Leven en werken (loopbaan)

• Persoonlijke en sociale verantwoordelijkheid


De 21e -eeuwse vaardigheden zijn geen doel op zich, maar worden geïntegreerd.

Sommige vaardigheden zullen wel op zichzelf geoefend moeten worden om ze te kunnen inzetten bij andere leergebieden.


Eigenlijk zijn de 21e-eeuwse vaardigheden ook van alle tijden.

Zonder creativiteit en innoverend vermogen zou de maatschappelijke ontwikkeling immers stagneren. Zonder kritische denkers was er geen vooruitgang in de wetenschap geweest. Zonder sociaal betrokken mensen met oog voor een gemeenschappelijk belang, hadden we geen overheid die enige garantie op veiligheid biedt.


Er zullen weinig scholen zijn die het niet tot hun taak rekenen deze vaardigheden bij hun leerlingen te ontwikkelen. Maar, net zoals een reken- of taalmethode van tijd tot tijd aan herziening toe is, kan het ook geen kwaad om het onderwijs in deze leergebied-overstijgende vaardigheden eens in de zoveel tijd te evalueren en bij te stellen.

 

Werk in uitvoering!


Hoewel de meeste leerkrachten het belang van 21e-eeuwse vaardigheden onderschrijven en er ook aan werken, kan de concrete uitvoering gerichter en systematischer dan het nu gebeurt. Op die manier wordt werken aan 21e -eeuwse vaardigheden niet een extra taak, maar een invalshoek die het onderwijs over de leergebieden verrijkt en kinderen motiveert.


Doelgericht en planmatig werken aan 21e-eeuwse vaardigheden kan al vanaf groep 1.

Het 21e -eeuwse karakter van het onderwijs kan versterkt worden door doelgerichter, planmatiger en explicieter leerinhouden op zo’n manier aan te bieden dat het kinderen uitdaagt tot zelf denken, betrokkenheid op anderen, verantwoordelijk handelen en eigen initiatief.


Hoe doe je dat?

Bied een leeractiviteit aan, waarin een probleem centraal staat. Maak het probleem levensecht en betekenisvol en zorg ervoor dat het probleem zo gesteld wordt dat er veel (verschillende) vaardigheden aan bod komen tijdens het werken.

De leeractiviteit wordt sterker wanneer de volgende punten erin naar voren komen:


De activiteit vereist samenwerking

Geef kinderen een gedeelde verantwoordelijkheid voor het eindresultaat. Samenwerking kan plaatsvinden door middel van persoonlijk contact of via de digitale weg.

Kinderen leren daardoor belangrijke samenwerkingsvaardigheden zoals onderhandelen, taken verdelen, luisteren naar ideeën en kennis van anderen en integratie van kennis. Ze hebben elkaar nodig om tot een product te komen.


De hoofdzaak van de leeractiviteit is kennisconstructie

Kinderen kunnen de activiteit niet uitvoeren door eenvoudigweg informatie over te nemen. Ze schakelen hun creativiteit en probleemoplossend vermogen in.

Ze combineren hierbij nieuwe informatie en inzichten met wat ze al weten.

De leerkracht heeft hierbij een coachende rol.

De leeractiviteiten worden sterker als de activiteiten vakoverstijgend zijn.


Er wordt gebruik gemaakt van ICT

Kinderen moeten de vaardigheid ontwikkelen om ook ICT te kunnen gebruiken bij leren.

Ze gebruiken de computer, een tablet of smartphone voor het opzoeken, analyseren en interpreteren van informatie. Ook digitale videorecorders en fotocamera’s kunnen worden gebruikt worden.


Er wordt een beroep gedaan op het probleemoplossend denken en creativiteit

De kinderen zoeken naar een oplossing voor een (nieuw) levensecht en betekenisvol probleem. Hierbij wordt een groot beroep gedaan op het probleemoplossend vermogen en de creativiteit van de kinderen.


Er wordt planmatig gewerkt

De activiteit duurt een week of langer, zodat de kinderen planmatig moeten gaan werken. De kinderen weten vooraf waarop zij beoordeeld gaan worden.


Het vraagt in het begin misschien extra inspanning van een leerkracht om zo met de lesstof te ‘spelen’, maar op een gegeven moment is het een 21e -eeuwse bril geworden, die net zo vertrouwd is als het directe instructiemodel!

 

Op zoek naar meer?


Kijk dan eens op de volgende websites:

Kleuters en 21e eeuwse vaardigheden - Klas van juf Linda

Kleuters op naar de 21e eeuw - WSK kleuteronderwijs (wsk-kleuteronderwijs.nl)

Early Years blog | 21ste-eeuwse vaardigheden stimuleren bij kleuters: dat gaat vanzelf!


Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest Heb je zelf ook nog leuke suggesties voor ontwerpend leren?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën in een reactie op deze blog te delen!


.


12 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven